İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Ceza Dairesi, Soma 2. Asliye Ceza Mahkemesi’nin 29 Nisan 2025 tarihli kararına yönelik istinaf başvurularını karara bağladı.
Dosyada, Manisa’nın Soma ilçesinde 13 Mayıs 2014’te meydana gelen ve 301 madencinin hayatını kaybettiği, 162 işçinin yaralandığı maden faciasına ilişkin olarak kamu görevlilerinin iş sağlığı ve güvenliği denetimlerini yeterince yerine getirmediği iddiasıyla açılan dava incelendi.
Davada, aralarında Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bürokratları, müfettişler ve Türkiye Kömür İşletmeleri (TKİ) görevlilerinin de bulunduğu 28 sanık “görevi kötüye kullanmak” suçundan yargılandı.
Soma 2. Asliye Ceza Mahkemesi, sanıkların bir kısmı hakkında beraat, bir kısmı hakkında ise hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kararı vermişti.
ZAMAN AŞIMI KARARI
İstinaf incelemesinde, “görevi kötüye kullanmak” suçunun 8 yıllık olağan dava zaman aşımı süresine tabi olduğu hatırlatıldı. Kararda, bazı sanıklar yönünden zamanaşımının 2020, bazıları yönünden ise 2022 yılında dolduğu, soruşturma izin süreçlerinin zaman aşımını kesen veya durduran bir işlem oluşturmadığı ifade edildi. Bu kapsamda 16 sanık hakkında yerel mahkemenin beraat ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararları kaldırılarak davaların zaman aşımı nedeniyle düşmesine hükmedilirken 12 sanık yönünden HAGB kararlarını düzelterek istinaf başvurularını esastan reddetti.
KATILANLARIN BAŞVURULARI REDDEDİLDİ
İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Ceza Dairesi, suçtan zarar görenler ile vekillerinin istinaf başvurularını ise “doğrudan zarar görme” koşulunun bulunmadığı gerekçesiyle reddetti. Kararda, Yargıtay Ceza Genel Kurulu içtihatlarına atıf yapılarak dolaylı zararların davaya katılma hakkı vermeyeceği vurgulandı.
Öte yandan mahkeme kararını oy birliğiyle ve kesin olarak verdi.
Davanın avukatlarından Hatice Aslan Atabay, karara ilişkin yaptığı açıklamada şu ifadelere yer verdi:
– “Soma davasının kamu görevlileriyle ilgili davasında Soma 2. Asliye Ceza Mahkemesi kanun gereği açıkça görevsiz olmasına rağmen kendini görevli kabul etti ve yargılamayı yaptı. Aslında bir yargılama yapmadı, yargılama yapıyormuş gibi yaptı. Çünkü zaten yargılamanın görevli mahkeme olan ağır ceza mahkemesinde yapılması gerekiyordu. Bu konuda yerel mahkeme hakimi özgüvenli bir şekilde tüm görevsizlik itirazlarını reddetti. Demek ki bir bildiği varmış.
– Çünkü karar tarihinden sonra gerekçeli kararın yazımı ve tebligatların yapılması neredeyse bir yıl sürdü. Ancak İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ışık hızıyla kararını verdi. Çünkü amaçları konuyu kamuoyu gündemi dışına taşımak. İzmir Bölge Adliye 10. Ceza Dairesi 301 kişinin ölümüyle sonuçlanan davada ölen işçi yakınlarının doğrudan suçtan zarar görmediği ve davaya katılma hakkı olmadığını iddia ederek istinaf taleplerini reddetti.
– Akabinde sanıkların büyük çoğunluğu hakkında zaman aşımından düşme kararı verdi. Anayasa Mahkemesi'nin kararı ile başlatılan soruşturmada suçtan zarar görenlerin yakınlarını kaybeden müvekkillerimiz olduğu çok açıkken istinaf mahkemesinin kesin olarak verdiği bu kararın hiçbir hukuki ve vicdani yönü olduğunu düşünmüyoruz.
– Açıkça hak arama özgürlüğünün önüne set çekmek ve konuyu hızlıca kapatmak istemişler. Toplumsal bir davada verilen bu kararın kamu vicdanı açısından kabul edilebilir bir tarafı olduğunu düşünmüyoruz. Soma davasına tanıklığımız bakidir.”
