Bilim insanları, Napolyon’un ordusunun 1812’de Rusya’dan geri çekilmesi sırasında hayatını kaybeden askerlerin kalıntılarında iki beklenmedik bulaşıcı hastalık tespit etti: Paratifo ateşi ve tekrarlayan ateş.
Bu bulgular, tarihin en büyük askeri felaketlerinden birine yeni bir perspektif kazandırıyor.
Napolyon’un Ekim 1812’de geri çekilme emrini vermesinin ardından, soğuk, açlık ve hastalıklarla mücadele eden yaklaşık 300 bin asker hayatını kaybetmişti.
Araştırmayı gerçekleştiren Institut Pasteur Mikrobiyal Paleogenomik Birimi Başkanı Nicolas Rascovan, “Geri çekilmenin başarısız olmasının temel sebepleri soğuk, açlık ve yorgunluktu. Bulaşıcı hastalıklar olmasa bile çok sayıda ölüm gerçekleşecekti. Ancak bu çalışma, o dönemdeki hastalık çeşitliliğine dair bilgimizi değiştirmektedir.” dedi.
Dişler İncelendi
Bu çalışma, Current Biology dergisinde yayımlandı. Rascovan ve ekibi, Litvanya’nın Vilnius kentinde bulunan bir toplu mezardan elde edilen asker kalıntılarının DNA'sını inceledi.
Daha önceki analizlerde tifüs ve siper hummasına ait bulgular bulunmuştu. Ancak bu kez ekip, daha kapsamlı bir yöntem olan “shotgun dizileme” tekniğini kullanarak, insanlarda hastalık yapan 185 farklı bakteri türü ile karşılaştırmalı bir analiz gerçekleştirdi.
Elde edilen sonuçlar oldukça dikkat çekiciydi: 13 askerin dişlerinden alınan DNA örneklerinde, bir askerde bit kaynaklı Borrelia recurrentis bakterisi (tekrarlayan ateşe neden olan) belirlendi. Dört askerde ise Salmonella enterica bakterisinin bir türü (paratifo ateşine neden olan) tespit edildi.
Bu hastalıkların, tarihsel kayıtlarda belirtilen yüksek ateş ve ishal gibi semptomlarla örtüştüğü ifade edildi.
Ekip, önceki araştırmalarda tespit edilen tifüs ve siper hummasına dair izlere rastlamadı. Rascovan, bunun sebebinin askerlerin bu hastalıkları geçirmiş olmaması ya da örneklerdeki DNA'nın zaman içerisinde bozulmuş olması olabileceğini belirtti.
