6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen deprem felaketinde büyük yıkıma uğrayan Hatay, depremin üçüncü yılına yaklaşırken hala altyapı, elektrik, ulaşım ve barınma gibi temel sorunlarla boğuşuyor.
Ancak zor koşullara ve imkansızlıklara rağmen, Hatay'daki kadın kooperatifleri, hem kentin iyileşmesine katkıda bulunmak hem de ekonomik canlılık yaratmak için üretmeye devam ediyor.
Kentte yaklaşık 50 kadın kooperatifi faaliyet gösteriyor. Avrupa Birliği ve yerel fonlar sayesinde desteklenen bu kooperatifler, sürdürülebilirlik açısından daha fazla yardıma ihtiyaç duyuyor.
Samandağ ilçesinde, 6 Şubat 2023 depremlerinin ardından kurulan Yeniden Hatay Kooperatifi, Hatay'a özgü ürünler üretiyor. Bunlar arasında turunç, ceviz reçeli, coğrafi işaretli Samandağ biberinden yapılan soslar, kaya koruğu turşusu ve katkı maddesi içermeyen kantaron yağı bulunuyor.
Ürünlerin gönderimi, hem yurtiçinde hem de yurtdışında birçok noktaya yapılıyor.
'Hikaye Her Geçen Gün Büyüyor'
Kooperatifin kurucusu Pelin Yılmaz, Yeniden Hatay Kooperatifi'nin psikolojik iyileşmeye odaklandığını belirtti.
Deprem sonrasında 7 kadınla başlayan süreçlerinin şimdi 17 kadınla devam ettiğini ifade eden Yılmaz, “Depremin hemen ardından kadınların kendilerini iyi hissetmeleri için bir araya geldik. ‘Şunu üretelim, bunu üretelim’ diyerek yola çıktık. Kooperatifimiz, Hatay'ın yöresel lezzetlerini ürettiğimiz bir oluşuma dönüştü. 2023 Mart ayı sonunda bu fikir ortaya atıldı ve o günden beri üretmeye devam ediyoruz. Şu an 17 kişiyiz ve bu sayı artıyor. Umarız ki yüzlerce kadın aramıza katılır,” dedi.
'Kadınlar Zor Şartlara Rağmen Hevesle Kooperatife Geliyor'
Yılmaz, yaşam koşullarının hala zor olduğunu, birçok insanın konteynerde yaşadığını belirtti. “Ulaşım da büyük bir sorun burada. Kadınlar, her türlü zorluğa rağmen kooperatife geliyor. İmar çalışmaları nedeniyle yollar tıkanıyor, büyük kamyonlar ve iş makineleri yolda kalıyor. Zor şartlarda yaşamalarına rağmen, kadınlar büyük hevesle kooperatife geliyor. Burası bir terapi merkezi gibi oldu. Herkesin acısı ortak ama üretmenin verdiği mutluluk var. Birbirimizle dertleşiyoruz, paylaşıyoruz ve muhteşem bir aile olduk. Çalışmayı ve üretmeyi seviyoruz,” diye ekledi.
Yeniden Hatay Kooperatifi'nin adının, yeni bir hayatı temsil ettiğini ve kadınların Hatay'ı yeniden ayağa kaldırma sözü verdiklerini vurgulayan Yılmaz, şunları söyledi:
“Kadınların el emeği ürünlerini Türkiye’nin dört bir yanına göndermeye söz verdik. Deprem sonrası yaşam koşulları zorlaştığı için burada kadınlar boş oturmak istemiyor. Şu an Hatay'da 50'nin üzerinde kadın kooperatifi var. Herkes üretmeye çalışıyor ama bu sürecin sürdürülebilir olması gerekiyor. Hatay Valiliği çok güzel bir proje başlattı. Hayat Hatay Platformu üzerinden kooperatiflerin ürünleri satılmakta ve bu konuda iyileştirme yapılmasını istiyoruz. Çünkü üreten kadın, güçlü bir toplumun temelidir.”
Tarkan Paylaştı, Satışlar Arttı
Pelins Yılmaz, yalnızca kendi kooperatiflerinin değil, tüm kadın kooperatiflerinin görünür olmasını istediklerini belirtti. Sanatçı Tarkan’ın kooperatiflerini sosyal medyada paylaşmasının ardından siparişlerin arttığını vurgulayan Yılmaz, Hatay’daki tüm kadın kooperatiflerinin görünür olmasını ve üretilenlerin daha fazla insana ulaşmasını istedi.
Kooperatife katılan tüm kadınların konteyner kentte yaşadığını ifade eden bir kooperatif üyesi, “Pelin Hocamız deprem sonrası gelip bizimle konuştu. Kendimizi iyileştirmek ve birbirimize destek olmak için buraya geldik ve Yeniden Hatay Kooperatifi'ni kurduk,” dedi.
'Her Şeyimiz Vardı, Bir Anda Hiçbir Şeyimiz Kalmadı'
Konteyner kentte yaşayan başka bir depremzede ise, Samandağ’daki ulaşım sorununun altını çizerek, “Kooperatif sayesinde çalışıyoruz ve bu bana çok iyi geliyor. Zor günler geçirdik, evlerimizi kaybettik. Her şeyimiz vardı, bir anda hiçbir şeyimiz kalmadı. Kooperatif açılınca bu bana ilaç gibi geldi. Deprem ve her şeyden uzaklaştım,” diye konuştu.
Deprem sonrası çocuklarının her birinin farklı yerlere gittiğini belirten kadın, “Çocuklarım Amerika, Almanya, Kıbrıs ve Antalya’ya gittiler. Eşim de Antalya’ya gitti. Pelin Hanım, bu kooperatifi kurdu ve beni zorla buraya getirdi. ‘Gel, sana iyi gelecek’ dedi. Gerçekten de öyle oldu,” diyerek hislerini paylaştı.
