Yapay zeka uygulamalarının hızla gelişmesi, elektronik ürünlerde kullanılan bellek çiplerine olan talebi artırmakta ve bu durum tüketici fiyatlarını etkileyecek şekilde yansımaya başlamaktadır. Uzmanlar, akıllı telefonlar, bilgisayarlar ve ev aletlerinde fiyat artışlarının kaçınılmaz olduğunu vurguluyor.
Financial Times'ta yer alan bilgilere göre, Dell, Lenovo, Raspberry Pi ve Xiaomi gibi önemli tüketici elektroniği üreticileri, çip arzındaki zorlukların maliyet baskısını artırdığını ve bunun fiyatlara yansıma ihtimalinin yüksek olduğunu bildirdi. Uzmanlar, elektronik ürünlerdeki fiyat artışlarının yüzde 5 ile 20 arasında değişiklik göstermesini bekliyor.
Üreticilerden Maliyet Uyarısı
Dell Operasyon Direktörü Jeff Clarke, kasım ayında gerçekleştirilen bir yatırımcı toplantısında, maliyet artış hızının geçmişte yaşanmamış düzeylere ulaştığını ifade etti ve bunun tüketiciye olumsuz yansıyacağını belirtti.
İngiltere merkezli bilgisayar üreticisi Raspberry Pi, artan maliyetleri “acı verici” olarak nitelendirerek, aralık ayında fiyatlarını artırmış durumda. Dünyanın en büyük bilgisayar üreticisi olan Lenovo, bellek çipleri ve kritik bileşenleri stoklamaya başladığını duyurdu.
Yapay Zeka, Çip Arzını Daraltıyor
Uzmanlar, yapay zeka modellerini çalıştıran veri merkezlerinin, ileri seviye bellek çiplerine olan talebi hızla yükselttiğini belirtiyor. Bu durum, çip üreticilerinin tüketici elektroniği için gerekli olan daha düşük segment yarı iletkenleri göz ardı etmesine yol açtı.
Bu gelişme, otomobillerden bilgisayarlara kadar pek çok üründe kullanılan dinamik rastgele erişimli bellek (DRAM) çiplerinde arz sorunları yaşanmasına neden oldu. Şirketlerin çip stoklamaya yönelmesi ise yarı iletken fiyatlarını daha da yukarı taşıdı.
Macquarie analisti Daniel Kim, bellek çiplerinde genel bir arz sıkıntısı olduğunu ve alıcıların panik halinde yeterli çipi temin etmeye çalıştığını dile getirdi.
Bellek Çipi Fiyatlarında Sert Artış
Pazar araştırma şirketi TrendForce, 2025’in son çeyreğinde DRAM fiyatlarının bir önceki çeyreğe göre yüzde 50 ila 55 arasında artmasını bekliyor.
Dünyanın en büyük iki bellek çipi üreticisi olan Samsung ve SK Hynix, 2026 yılına yönelik siparişlerin mevcut kapasitenin üstünde olduğunu bildirdi. Samsung, bazı bellek çiplerinde fiyatları yüzde 60’a varan oranlarda artırdı.
Samsung yöneticilerinden Kim Jae-june, yapay zekaya yönelik sunucu talebinin sektör arzını çok aşan boyutlarda olduğunu belirtti.
Tüketiciye Zam Olarak Yansıyacak
Uzmanlar, artan maliyetlerin tüketicilere zam olarak yansıyacağını ifade ediyor. Macquarie, elektronik ürün fiyatlarının 2026 yılında yüzde 10 ila 20 arasında artabileceğini öngörürken, Nomura ise şirketlerin maliyetleri başka alanlarda kısmaya çalışarak artışı yüzde 5 ile sınırlayabileceğini belirtti.
Hyundai Motor Securities analisti Greg Roh, Amazon ve Google gibi büyük bulut hizmeti sağlayıcılarının bellek çiplerini güvence altına almak amacıyla uzun vadeli anlaşmalar yaptıklarını, bu sebeple tüketici elektroniği üreticilerinin daha yüksek fiyatları kabul etmek zorunda kaldıklarını kaydetti.
Yeni Kapasite Geç Gelecek
Morgan Stanley’e göre, büyük ABD’li teknoloji şirketlerinin yapay zeka altyapısına yönelik harcamaları 2026’da 620 milyar dolara yükselebilir. Küresel ölçekte yapay zeka veri merkezleri ve ilgili donanımlara yapılan toplam harcamanın ise 2028’e kadar 2,9 trilyon dolara ulaşması bekleniyor.
Uzmanlar, çip arzının 2027’ye kadar sıkı kalacağını ve stoklamanın 2026’da daha da artacağını tahmin ediyor. Samsung ve SK Hynix yeni üretim yatırımları planlasa da, bu kapasitenin devreye girmesinin en az iki ila üç yıl süreceği belirtiliyor.
