Avrupa Birliği’nin teknoloji düzenleyici kurumu Avrupa Komisyonu, TikTok'u bağımlılık yaratan tasarım unsurları sebebiyle AB'nin çevrimiçi içerik kurallarını ihlal etmekle suçladı.
Bir yıl süren bir soruşturmanın neticesinde Komisyon, Dijital Hizmetler Yasası (DSA) çerçevesinde TikTok'a dair ön bulgularını kamuoyuna duyurdu. Bu yasa, büyük çevrimiçi platformlara yasa dışı ve zararlı içeriklerle mücadelede daha fazla sorumluluk yüklemekte.
Ön bulgular, TikTok'un uygulama tasarımının bazı özelliklerinin kullanıcıları aşırı kullanıcı olmaya yönlendirdiğini gösteriyor. Eğer şirket tasarımında değişiklik yapmazsa, sahibi ByteDance, küresel cirosunun yüzde 6'sı oranında bir para cezasıyla karşı karşıya kalabilir.
“Bağımlılık Yaratma Tasarımı” Vurgusu
AB'nin suçlamaları, TikTok'un sonsuz kaydırma (infinite scroll), otomatik oynatma (autoplay), anlık bildirimler (push notifications) ve yüksek derecede kişiselleştirilmiş öneri sistemi gibi tasarım unsurlarına odaklanmaktadır.
Komisyon, platformun sürekli olarak yeni içerik sunarak kullanıcıları ödüllendirdiğini ve bunun, kaydırma davranışını destekleyerek kullanıcıların uzun süre “otomatik pilota” geçirmiş gibi kalmalarına yol açtığını ifade etti.
AB düzenleyicisinin görüşüne göre, TikTok bu tasarım unsurlarının çocuklar ve savunmasız yetişkinler üzerinde oluşturabileceği fiziksel ve ruhsal sağlık etkilerini yeterince değerlendirmemiştir.
Ayrıca, yüksek oranda “zorlayıcı kullanım” göstergeleri olan, özellikle gece saatlerinde uygulamayı kullanan çocukların harcadığı süre ve uygulamanın ne sıklıkla açıldığı gibi unsurlar dikkate alınmadı.
“Temel Tasarım Değişmelidir”
AB denetim kurumu, TikTok'un bağımlılık risklerini azaltmak amacıyla ekran süresi yönetimi ve ebeveyn denetimi gibi makul ve etkili önlemleri yeterince uygulamadığını belirtmiştir.
AB Teknolojiden Sorumlu Komiseri Henna Virkkunen, ön bulguların açıklanmasının ardından TikTok'tan Avrupa’daki hizmet tasarımını değiştirip çocukları koruyacak adımlar atmasını beklediklerini açıkladı.
Virkkunen ayrıca, diğer çevrimiçi platformlarla ilgili soruşturmaların devam ettiğini ve önümüzdeki dönemlerde yeni kararların açıklanabileceğini duyurdu, fakat belirli bir şirket ismi vermedi.
TikTok Suçlamaları Reddetti
TikTok, suçlamaları kesin bir dille reddetti. Şirket sözcüsü, Avrupa Komisyonu'nun ön bulgularının platformu “kategorik olarak yanlış ve tamamen dayanaksız” bir biçimde tanımladığını savundu.
TikTok, bulgulara yönelik olarak mevcut tüm hukuki yolları kullanarak itiraz edeceğini bildirdi.
Şirket, Komisyon’un belgelerini gözden geçirme ve yazılı savunma yapma hakkına sahip. Nihai karar, TikTok'un itirazının ardından alınacak.
Geçen yıl da TikTok, DSA kapsamında dolandırıcılık içeren reklamların tespitini kolaylaştıracak bir reklam arşivini yayımlamama gerekçesiyle kendisine yöneltilen suçlamaları uzlaşarak çözmüştü.
