Avrupa Birliği’nin teknoloji düzenleyici kurumu olan Avrupa Komisyonu, sosyal medya platformu TikTok’u, bağımlılık yaratan tasarım unsurları nedeniyle AB’nin çevrimiçi içerik kurallarını ihlal etmekle suçladı.
Komisyon, bir yıl süren soruşturmanın ardından Dijital Hizmetler Yasası (DSA) kapsamında TikTok’a yönelik ön bulgularını açıkladı. DSA, büyük çevrimiçi platformlara yasa dışı ve zararlı içeriklerle mücadelede daha fazla sorumluluk yüklemekte.
Ön bulgulara göre, TikTok’un uygulama tasarımında bulunan bazı özellikler kullanıcıları aşırı kullanıma yönlendirmekte. Şirket uygulama tasarımını değiştirmezse sahibi ByteDance’in küresel cirosunun yüzde 6’sına kadar para cezası alma riskiyle karşı karşıya kalabilir.
“Bağımlılık Yaratacak Tasarım” Vurgusu
AB’nin suçlamaları, TikTok’un sonsuz kaydırma (infinite scroll), otomatik oynatma (autoplay), anlık bildirimler (push notifications) ve son derece kişiselleştirilmiş öneri sistemi gibi özelliklerini ele almaktadır.
Komisyon, platformun sürekli yeni içerikler sunarak kullanıcıları ödüllendirdiğini ve bu durumun kaydırma davranışını teşvik ederek kullanıcıları “otomatik pilota” geçirmiş gibi uzun süre uygulamada tuttuğunu ifade etti.
AB düzenleyicisine göre, TikTok, bu tasarım unsurlarının çocuklar ve savunmasız yetişkinler dahil olmak üzere kullanıcıların fiziksel ve ruhsal sağlığı üzerinde potansiyel etkilerini yeterince dikkate almadı.
Komisyon, özellikle gece saatlerinde uygulamayı kullanan çocukların harcadığı süre ve uygulamanın ne sıklıkta açıldığı gibi “zorlayıcı kullanım” göstergelerinin göz önünde bulundurulmadığını savundu.
“Temel Tasarım Değişmelidir”
AB denetim kurumu, TikTok’un bağımlılık risklerini azaltmak adına ekran süresi yönetim araçları ve ebeveyn kontrolü gibi makul ve etkili önlemleri yetersiz bulmaktadır.
AB Teknolojiden Sorumlu Komiseri Henna Virkkunen, ön bulguların yayımlanmasının ardından TikTok’un Avrupa’daki hizmet tasarımını değiştirerek çocukları koruma yönünde adımlar atmasını beklediklerini açıkladı.
Virkkunen, diğer çevrimiçi platformlar için de soruşturmaların devam ettiğini ve önümüzdeki haftalarda yeni kararların alınabileceğini belirtti fakat şirket ismi vermedi.
TikTok Suçlamaları Reddetti
TikTok, suçlamaları kesin bir dille reddetti. Şirketin sözcüsü, Avrupa Komisyonu’nun ön bulgularının platformu “kategorik olarak yanlış ve tamamen dayanaksız” bir şekilde tasvir ettiğini öne sürdü.
TikTok, bulgulara karşı mevcut tüm hukuki yolları kullanarak itiraz edeceğini duyurdu.
Şirket, Komisyon’un belgelerini inceleme ve yazılı savunma yapma hakkına sahip. Nihai karar, TikTok’un yanıtının ardından verilecektir.
TikTok, geçen yıl da DSA kapsamında dolandırıcılık içerikli reklamların tespitini kolaylaştıracak bir reklam arşivini yayımlamama gerekçesiyle yöneltilen suçlamaları uzlaşma yoluyla çözmüştü.
