MAHİR BAĞIŞ / NEFES
TÜRKİYE, 6 Şubat 2023'te buzul bir sabaha uyandı. Kahramanmaraş Pazarcık merkezli 7.7 büyüklüğündeki ilk deprem saat 04.17'de meydana gelirken, ikinci deprem ise 7.6 büyüklüğünde olarak Kahramanmaraş Elbistan'da gerçekleşti. Depremler büyük ölçüde Kahramanmaraş, Hatay, Adıyaman, Osmaniye, Gaziantep, Şanlıurfa, Malatya, Diyarbakır, Adana, Kilis ve Elazığ illerini etkiledi. On bir ilin yanı sıra Sivas, Bingöl, Kayseri, Mardin, Tunceli, Niğde ve Batman dahil yedi il “genel hayata etkili bölge” olarak ilan edildi. Toplamda 18 il etkilendi; en az 53,737 kişi yaşamını yitirdi ve 107,213 kişi yaralandı.
İLK GÜNLERDE YETERSİZ KALINDI
Depremin ardından 93 ülkeden 11,488 uluslararası personel, 35,250 arama-kurtarma ekibi ve 142,000 güvenlik güçleri görev aldı. Ancak, depremin ilk saatlerinde devlet kurumları müdahalede gecikti. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 27 Şubat 2023'te Adıyaman'da yaptığı açıklamada “helallik” istedi ve “İlk birkaç gün Adıyaman’da beklediğimiz etkinlikte çalışma yürütemedik. Sizlerden helallik istiyoruz” dedi.
YENİ KONUTLAR YAPILDI
Yaraların sarılması amacıyla Türkiye genelinde yardım kampanyaları düzenlendi. AFAD'ın koordinasyonunda yapılan bağışlar neticesinde 146.7 milyar TL toplandı; bu kaynağın büyük bir kısmı konut ve nakdi destek olarak depremzedelere aktarıldı. Kira, taşınma ve nakdi yardımlar kapsamında 76 milyar TL'den fazla doğrudan ödeme yapıldı. Şu ana kadar depremzedeler için 367,995 konut, 65,672 köy evi ve 21,690 işyeri inşa edildi. Hatay’da 133,685 konut, 12,868 köy evi ve 7,202 işyeri; Kahramanmaraş’ta 52,575 konut, 15,615 köy evi ve 5,766 işyeri; Malatya’da ise 62,540 konut, 13,032 köy evi ve 4,088 işyeri teslim edildi.
360 BİN KİŞİ KONTEYNERDE YAŞIYOR
Cumhurbaşkanlığı raporuna göre 26 Ocak 2026 itibarıyla toplam 360,455 kişi konteynerlerde yaşamaktadır. İllo dağılımı şöyle: Hatay 156,973, Malatya 67,664, Kahramanmaraş 55,264, Adıyaman 42,456, Gaziantep 21,985, Elazığ 6,023, Osmaniye 3,223, Şanlıurfa 3,084, Kilis 1,889, Diyarbakır 1,305 ve Adana 609 kişi konteynerde kalmaktadır.
Çadır satışı ve davalar
DEPREME Kızılay'ın çadır satışı skandalı büyük yankı uyandırdı. On binlerce vatandaş yardım beklerken, Kızılay'ın çadırları parayla satıldığı ortaya çıktı. Dönemin Kızılay Başkanı Kerem Kınık ve yöneticiler hakkında dava açılmadı. Kınık, 12 Mayıs 2023'te istifa etmek zorunda kaldı.
Zaman 04.17'de durdu
MALATYA'da, afetin meydana geldiği anda duran tren garındaki saat, faciaya dair simgelerden biri haline geldi. Mustafa Kemal Atatürk’ün katılımıyla 13 Şubat 1931’de açılışı yapılan Malatya Garı, Kahramanmaraş merkezli depremlerde hasar gördü. Gardaki 95 yıllık saat, 04.17'de meydana gelen 7.7 büyüklüğündeki depremin anında durdu ve hâlâ aynı saatte sabit durmaya devam ederek görenlere deprem anını hatırlatıyor.
İstanbulluların Korkusu Deprem
İSTANBUL Büyükşehir Belediyesi’ne (İBB) bağlı İstanbul Planlama Ajansı’nın (İPA) yaptığı araştırma sonuçlarına göre, İstanbulluların yüzde 94.1'i depremden en çok endişe duymaktadır. Katılımcıların yüzde 18'i, yaşadığı binanın büyük bir depremde yıkılacağını düşünmekte. Yangın ve sel gibi diğer doğal afetler ise sırasıyla yüzde 17.5 ve yüzde 10 ile takip etmektedir. Katılımcıların yüzde 14.3'ü büyük bir depremde binalarının ağır hasar alacağını belirtmiştir. Çürük raporu verilen binalarda kalanların yüzde 68.1'i ise daha güvenli bir konuta taşınacaklarını ifade etti. Gerekçeleri sorulduğunda, yüzde 70.6'sı maddi yetersizlikleri işaret etti. Alt sosyoekonomik gruptaki bu oranın ise yüzde 78.6'ya çıktığı gözlemlenmiştir.
