ABD Başkanı Donald Trump, 20 Ocak'ta yemin ederek göreve başlamasının ardından askeri ve diplomatik yöntemlerle hedef aldığı ülkeler, 2025'te uluslararası gündemin en çok tartışılan başlıkları arasında yer aldı.
Başkan Trump'ın, 20 Ocak 2025'te göreve başlamasının ardından Kanada'dan Venezuela'ya, İran'dan Nijerya'ya kadar birçok ülkeye yönelik güvenlik ve ekonomi gerekçeleriyle yaptığı sert politikalar, yıl boyunca uluslararası gündemi meşgul etti.
Trump'ın askeri ve diplomatik baskı araçlarını yoğun biçimde kullanması, ikili ilişkilerin yanı sıra hedef ülkelerin iç siyasi dengelerini de etkiledi.
KANADA
Trump, göreve geldikten sonra Kanada'ya karşı “ticaret savaşı” başlatarak, ülkenin 51. eyalet olmasını istediğini sık sık dile getirdi. Kanada Başbakanı Justin Trudeau'ya “vali” diye hitap etmesi, iki ülke arasındaki ilişkilerin gerilmesine neden oldu.
Eski Başkan Ronald Reagan'ın gümrük vergileri üzerinde yaptığı olumsuz açıklamalar da sorun yarattı. Trump, söz konusu reklamlar yüzünden Kanada ile tüm ticaret görüşmelerinin sonlandırıldığını ve tarife oranını yüzde 10 artıracağını duyurdu.
GRÖNLAND
Trump, Grönland'da Çin ve Rus gemilerinin varlığından rahatsız olduğunu belirterek, uluslararası güvenliği sağlamak amacıyla bu bölgeye sahip olmaları gerektiğini ifade etti.
Danimarka yönetimi, “Grönland'ın satılık olmadığı” mesajını tekrarlayarak adaya yatırım yapacaklarını bildirdi. Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen, Avrupa Birliği'nin (AB) adaya ihtiyaç duyduğunu vurgulayarak işbirliği çağrısında bulundu.
PANAMA KANALI
Trump, Panama Kanalı'nı da elde etme isteğini yineleyerek, “Çin Panama Kanalı'nı işletiyor. Bunu geri alıyoruz” dedi. Panama Devlet Başkanı Jose Raul Mulino, Trump'ın açıklamalarının yalan olduğunu belirtti.
VENEZUELA
Trump, Latin Amerika kökenli uyuşturucu kartellerine karşı mücadele gerekçesiyle orduya daha fazla ve etkin şekilde kullanılmasını talimatı verdi. ABD, Venezuela açıklarına büyük deniz gücü göndermiştir.
Trump'ın, Maduro'yu hedef alan suç örgütlerini “Yabancı Terörist Örgütler” listesine alması, Caracas yönetimi tarafından müdahale bahane yaratarak değerlendirildi. Trump, uyuşturucu kaçakçılarının denizden erişimini kısıtladıklarını duyurdu.
NİJERYA
Trump, Nijerya'yı “özel endişe duyulan ülke” ilan ederek yardımların kesileceğini ve silahlı güç kullanabileceğini belirtti. Nijerya Devlet Başkanı Bola Ahmed Tinubu, ülkesinin anayasal olarak dini özgürlükler ile yönetildiğini ifade etti.
MEKSİKA
Trump, “CBP One” adlı uygulamayı kaldırarak Meksika sınırına 1500 asker gönderme talimatı verdi. Meksika, tek taraflı güvenlik politikaları izlenildiğini açıkladı.
KOLOMBİYA
Uyuşturucu ile mücadele amacıyla Kolombiya'yı da hedef alarak, kokain üreten fabrikaları yok etmekten gurur duyacağını belirtti. Kolombiya Cumhurbaşkanı ise bu konuda bilgi verilmediğini söyledi.
BREZİLYA
Trump, Brezilya'ya karşı yüzde 50 gümrük vergisi tehdidinde bulundu. Bunu “şantaj” olarak tanımlayan Lula da Silva, Trump'ın durumu yanlış anlaması gerektiğini belirtti.
YEMEN
Trump, Yemen'de düzenlediği hava saldırılarında selefi Biden'ın dönemindeki kadar operasyon gerçekleştirdi. Bu saldırılar, Husileri durdurmaya yönelikti.
İRAN
Trump, İran'a maksimum baskı politikası getirdiğini belirtirken, nükleer tesislere yönelik saldırılara onay verdi. İran ise buna karşılık El-Udeyd Hava Üssü'ne saldırı düzenledi.
GÜNEY AFRİKA
ABD, Güney Afrika'yı insan ticaretiyle mücadelede yeterli ilerleme kaydedemediği için izleme listesine aldı. Ayrıca, G20 Zirvesi için Güney Afrika'nın davet edilmeyeceğini açıkladı.
