ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray'da Almanya Başbakanı Friedrich Merz ile bir araya geldi. İki lider, kameralar karşısına geçerek açıklamalarda bulundu.
ABD'nin İran'a yönelik devam eden Epic Fury Operasyonu (Destansı Öfke Operasyonu) hakkında konuşan Trump, “Gördüğünüz gibi süreç çok iyi ilerliyor. Donanmaları devre dışı kaldı. Hava kuvvetleri devre dışı bırakıldı. Radarları devre dışı bırakıldı. Neredeyse her şeyleri devre dışı bırakıldı. Nasıl ilerleyeceğimizi göreceğiz ama çok iyi gidiyoruz” dedi.
“EĞER BİZ YAPMASAYDIK, İLK SALDIRIYI ONLAR YAPACAKTI”
İsrail'in ABD'yi İran'a yönelik saldırıları başlatmaya zorlamasının söz konusu olup olmadığı sorusu üzerine Trump, “Hayır. Onları ben zorlamış olabilirim. Bu manyakların önce saldıracak olması benim görüşümdü. Eğer biz yapmasaydık, ilk saldırıyı onlar yapacaktı” dedi.
Trump, “Çok güçlü bir etki oluşturduk. Çünkü neredeyse sahip oldukları her şey devre dışı bırakıldı. Füze stokları hızla eriyor. İlginç olan, tarafsız sayılabilecek ülkelere saldırıyor olmaları. Bu ülkeler şimdi onlara karşı savaşıyor. Olayla ilgisi olmayan ülkelere saldırdılar. Otelleri ve apartmanları vuruyorlar. Biz ise daha uygun hedefleri vuruyoruz. Artık hava savunmaları yok, hiçbir tespit imkânları da kalmadı. Çok ağır bedel ödeyecekler. Bunlar kötü insanlar. Son üç haftada 35 bin protestocuyu öldürdüler” dedi.
ABD'nin ilk saldırı dalgasında liderlerin bulunduğu mevkide 49 kişiyi etkisiz hale getirdiğini ve İran'ın lider kadrosunu saf dışı bıraktığını söyleyen Trump, “Sanırım yeni liderliğe bir darbe daha indirildi. Bu da oldukça önemli bir darbe gibi görünüyor” dedi.
“LİDERLİK İÇİN DÜŞÜNDÜĞÜM İNSANLARIN ÇOĞU ÖLDÜ”
Trump, en kötü senaryonun ne olduğu sorusu üzerine, “Askeri açıdan onları büyük ölçüde yendik. Hala birkaç füze atıyorlar ama yakında onu da yapamayacaklar. En kötü senaryo, İran'ı vurmamız ve bir önceki kişi kadar kötü birinin yönetimi ele geçirmesi. Beş yıl sonra yerine daha iyi birini koyamadığımızı fark etmek istemeyiz” dedi.
İran'ın yönetimi için şu anda akıllarında biri olup olmadığı sorusuna ise Trump, “Liderlik için düşündüğüm insanların çoğu öldü. Başka bir grup daha var ama onlar da ölmüş olabilir. Üçüncü bir dalga da gelecek” cevabını verdi.
Trump, devrik İran Şahı Muhammed Rıza Pehlevi'nin sürgündeki oğlu Rıza Pehlevi'nin İran yönetimine gelip gelmeyeceğine ilişkin soru üzerine, “Çok iyi birine benziyor ama bana kalırsa ülke içinden biri daha uygun olabilir. Güzel bir insan gibi görünüyor. Öncekiler radikal manyaklardı” dedi.
“İSPANYA İLE TÜM TİCARİ İLİŞKİLERİMİZİ KESECEĞİZ”
Operasyonlarda bazı Avrupa ülkelerinin kendilerine yardımcı olduğunu, bazılarının ise olmadığını söyleyen Trump, “İspanya korkunç davrandı. Hatta (ABD Hazine Bakanı) Scott'a İspanya ile tüm işleri kesmesini söyledim. Her şey, talebim üzerine her Avrupa ülkesinin (savunma harcamaları için) yüzde 5 ödemesi gerektiğini söylediğimde başladı. Zaten yapmaları gereken buydu. Herkes buna hevesliydi, Almanya da dahil. Ama İspanya yapmadı” dedi.
Trump, “İspanya bize üslerini kullanamayacağımızı söyledi, ama sorun değil, onlara ihtiyacımız yok. İstersek, oraya uçup kullanabiliriz. Kimse bize kullanmamamızı söyleyemez” dedi. Buna ihtiyaçları olmamasına rağmen İspanya'nın dostça davranmadığını söyleyen Trump, İspanya yönetimini eleştirdi.
NATO dahilinde yüzde 5 hedefini reddeden tek ülkenin İspanya olduğuna dikkat çeken Trump, “Hiçbir orana çıkmayı kabul edeceklerini sanmıyorum. Yüzde 2 seviyesinde kalmak istiyorlardı. Yüzde 2 bile ödemiyorlar. Bu nedenle İspanya ile tüm ticari ilişkilerimizi keseceğiz. İspanya ile hiçbir ilişkimiz olsun istemiyoruz” dedi.
“PETROL FİYATLARI ŞU AN YÜKSEK”
Yükselen petrol fiyatlarının ABD ekonomisine etkisine ilişkin soru üzerine Trump, “Petrol fiyatları şu an yüksek fakat bu durum sona erdiğinde önceki seviyesinden de aşağı düşeceğine inanıyorum” ifadelerini kullandı.
Trump, gümrük tarifelerine ilişkin durum hakkında bir soruya cevabında, “Tarifeler, ülkemizi çok zengin hale getirdi. Paralarıyla oynayan ülkelere tarife uygulamak zorundayız. Paralarını yo-yo gibi, aşağı yukarı hareket ettirip duruyorlar. Bize iyi davranan ve adil olan ülkeleri korumamız gerekiyor ve onları koruyacağız. Diğer ülkeler ise böyle davranmadı ve onların bizi sömürmesine izin vermeyeceğiz” dedi.
ABD'de Yüksek Mahkeme'nin tarifeler aleyhindeki kararının aynı zamanda tarifeler konusunda birçok alternatif uygulama için de hukuki temel oluşturduğunu ifade eden Trump, “Karar sayesinde artık belirli bir ülkeyle tüm ticari faaliyetleri durdurma hakkımız olduğunu öğrenmiş olduk. Eğer bir ülke bize iyi davranmıyorsa, başkan Kongre'ye gitmeden ilişkileri durdurma hakkına sahip. İlginç değil mi?” dedi.
Trump, “Örneğin İspanya'dan bahsettik. Yarın, hatta bugün İspanya ile ilgili her şeyi durdurabilirim. İspanya ile tüm ticareti durdurabilirim ve buna hakkım var. Ambargo koyabilirim. İstediğim her şeyi yapabilirim” ifadelerini kullandı.
“HER ÜLKE MEVCUT (TİCARET) ANLAŞMASINI SÜRDÜRMEK İSTİYOR”
ABD'nin tüm ülkelere yüzde 15 tarife kararının uygulanmasına ilişkin bir soruya Trump, “Beş aya kadar olan bir süre var, bu süre boyunca yüzde 15 tarife uygulayabiliriz. Bu sırada çeşitli incelemeleri gerçekleştiriyoruz ve farklı ülkelere farklı tarifeler açıklayacağız” dedi.
Trump, “Her ülke mevcut (ticaret) anlaşmasını sürdürmek istiyor. Başka bir yetkiyle yaptığımız anlaşmayı aynen sürdürmek istiyorlar” dedi.
İran konusunda ABD'nin pozisyonuna desteğin artmasına ilişkin soru üzerine Trump, “Hayatımda çok iyi işler yaptım ama hiç bu kadar teşekkür aldığım olmadı. İnsanlar teşekkür ederiz diyor” dedi.
İran diasporasının gerçekleştirdiği destek gösterilerine vurgu yapan Trump, “İnsanlar yaptığımız şeyden memnun. İran'ın nükleer olarak güçlenmesine izin verilseydi Orta Doğu'da gerçek barış olmazdı. Ne kadar füze ürettiklerine bakın. Birçoğunu biz imha ettik, birçoğunu da kullandılar” dedi.
“İRAN, BİR AY İÇİNDE ÇOK GÜÇLÜ BİR NÜKLEER SİLAHA SAHİP OLURDU”
ABD'nin geçtiğimiz yıl haziran ayında İran'ın nükleer tesislerini vurmasına da değinen Trump, “Gece Yarısı Çekici adlı saldırıyı yapmasaydık, İran bir ay içinde çok güçlü bir nükleer silaha sahip olurdu. Ama yaptık, zamanlama mükemmeldi” dedi.
Trump, Rusya ve Ukrayna arasındaki savaşın öncelik listesinde nerede olduğuna ilişkin soruya, “Çok yüksek. Bunun daha kolay çözüleceğini düşünmüştüm” cevabını verdi.
Diğer yandan Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy arasındaki nefretin buna izin vermediğini söyleyen Trump, “Hayatımda pek çok nefret vakası gördüm ama bu en üst seviyede olabilir. Bazen birini suçluyorum, bazen diğerini. Ama çözüleceğine inanıyorum” dedi.
Ukrayna'daki savaşta aylık 25 ila 30 bin asker öldüğünü söyleyen Trump, “Bitmesini çok isterim. İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana en kötüsü bu” dedi.
İSPANYA'DAN TRUMP'A YANIT
İspanya hükümet kaynaklarından ulusal basına yapılan açıklamada, “İspanya, ABD de dahil olmak üzere dünya çapında 195 ülke için güvenilir bir ticaret ortağıdır ve uzun süredir karşılıklı yarar sağlayan bir ticaret ilişkisi sürdürüyoruz. ABD yönetimi bunu gözden geçirmek istiyorsa, bunu özel şirketlerin özerkliğine, uluslararası hukuka ve Avrupa Birliği (AB) ile ABD arasındaki ikili anlaşmalara saygı duyarak yapmalıdır” ifadeleri kullanıldı.
Hükümet kaynakları ayrıca ABD Başkanı Trump'a “İspanya'nın NATO'nun kilit bir üyesi” ve “AB içinde önemli bir ihracat gücü” olduğunu hatırlattı.
“İSPANYA, SALDIRGAN BİR ÜLKEDEN GELECEK ŞANTAJI VEYA DERS VERME GİRİŞİMLERİNİ KABUL ETMEYECEK”
İspanya'da koalisyon hükümetinin üyeleri, ticari ilişkileri kesme talimatı verdiğini söyleyen ABD Başkanı Donald Trump'ı eleştirdi.
Koalisyon hükümetinin küçük ortağı Sumar ittifakından olan Başbakan Yardımcısı, Çalışma ve Sosyal Ekonomi Bakanı Yolanda Diaz, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “İspanya, saldırgan bir ülkeden gelecek şantajı veya ders verme girişimlerini kabul etmeyecektir. Biz bir barış ülkesiyiz. Eğer Amerika Birleşik Devletleri bir müttefik istiyorsa, öncelikle egemenliğimize ve uluslararası hukuka saygı göstermelidir” ifadesini kullandı.
Sumar ittifakı üyesi Kültür Bakanı Ernest Urtasun da sosyal medya hesabından yayımladığı videoda, ABD Başkanı Trump'ın İspanya hükümetine yönelik sözlerinin “zorbalık içerdiğini, tehditlerinin pek etkisi olmayacağını” belirtti.
Urtasun, ülkesinin savunma ve güvenlik konularında egemenliğini kullanacağını, uluslararası hukuk, Birleşmiş Milletler ile barış ve insan haklarının yanında olacağını, bunun da “İran'a karşı yasa dışı saldırıya katılmamak anlamına geldiğini” söyledi.
Diğer bir Sumar üyesi, Sosyal Haklar Bakanı Pablo Bustinduy ise paylaşımında, Trump'a destek açıklamaları yapan muhalefetteki sağ ve aşırı sağcı partileri hedef aldı.
Bustinduy, İspanya Anayasası'nın, egemenliğin halkta olduğunu ve devlet yetkilerinin halktan kaynaklandığını belirten ilk maddesini paylaşarak, “Bakalım şimdi kimler vatansevermiş? Ne garip bir dünya. Vatan adına en yüksek sesle bağıranlar egemenliğimizi pazarlık kozu olarak kullanıyor” görüşünü paylaştı.
İSPANYOL İŞ İNSANLARI ENDİŞELİ
Bu arada İspanya İşverenler Örgütleri Konfederasyonu (CEOE), İspanya Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeler Konfederasyonu (CEPYME) ve Ulusal Serbest Çalışanlar Federasyonu (ATA) da yaptıkları ortak açıklamada, ABD'nin İspanya ile ticari ilişkileri bozma olasılığından duydukları “derin endişeyi” ortaya koydu.
Açıklamada, “Amerika Birleşik Devletleri'nin dost bir ülke ve ekonomik ve siyasi açıdan kilit bir ortak olduğunu vurgulamak istiyoruz ve ticari ilişkilerimizin nihayetinde hiçbir şekilde etkilenmeyeceğine inanıyoruz. Geçiş kararları alırken ve bir pozisyon belirlerken Avrupa Birliği ile çalışmak her zamankinden daha gerekli. Hükümetin bu durumu çözebileceğini umuyoruz.” değerlendirmesinde bulunuldu.
İSPANYA BAŞBAKANI AÇIKLAMA YAPACAK
Diğer yandan Başbakan Pedro Sanchez'in de Trump'ın sözlerine karşı yarın sabah yerel saatle 09.00'da (TSİ 11.00) Madrid'deki Başbakanlık konutu Moncloa'da soru almadan, açıklama yapacağı duyuruldu.
İSPANYA'NIN ASKERİ ÜS KARARI
İspanya Dışişleri Bakanı Jose Manuel Albares, ülkesinin ABD ile ortak işletilen ancak İspanyol egemenliği altında bulunan üslerin İran’a yönelik saldırılarda kullanılmasına izin vermeyeceğini söylemişti.
Albares, Telecinco televizyonuna yaptığı açıklamada, “İspanyol üsleri bu operasyon için kullanılmıyor ve ABD ile yapılan anlaşma ya da Birleşmiş Milletler Şartı kapsamında olmayan hiçbir faaliyet için kullanılmayacak” demişti.
