İngiltere Başbakanı Keir Starmer, ABD'den gelen sert tepkilerin ardından Chagos Adaları'nın Mauritius'a iadesini öngören yasa tasarısını geri çekmek zorunda kaldı.
Tasarının, Lordlar Kamarası'nda pazartesi günü görüşülmesi bekleniyordu; ancak cuma akşamı son dakika kararıyla ertelendi.
Muhafazakâr Parti, bu tasarının İngiltere ile ABD arasında 1966'da imzalanan ve Chagos Adaları'nın Britanya egemenliğinde kalmasını garanti altına alan anlaşmayı ihlal edebileceği yönünde uyarılarda bulundu. Söz konusu anlaşma, adadaki Diego Garcia askeri üssünün iki ülke tarafından savunma amaçlı kullanılmasını güvence altına alıyor.
Krizdeki etkileyici faktörlerden biri, ABD Başkanı Donald Trump'ın Mauritius ile yapılan anlaşmaya karşı açık bir tutum sergilemesi oldu. Trump, İngiltere'nin Chagos Adaları'nı Mauritius’a devretme planını “büyük bir aptallık” şeklinde nitelendirmişti.
ANLAŞMADA NELER BULUNUYORDU?
Starmer'ın hazırladığı plana göre, İngiltere Chagos Adaları'nın egemenliğini Mauritius'a devredecek fakat 1970'lerde inşa edilen Diego Garcia askeri üssünü 99 yıllığına kiralayarak kullanmaya devam edecekti.
Ancak Muhafazakârlar, bu düzenlemenin 1966 tarihli İngiltere-ABD anlaşması aktifken hukuken mümkün olamayacağını ileri sürdü.
Hükümet aralık ayında ABD ile mevcut anlaşmayı güncellemek için müzakerelere başlandığını açıklamıştı; fakat bu müzakereler henüz sonuçlanmamıştı.
ABD NEDEN 'APTALLIK' OLARAK GÖRÜYOR?
ABD ve İngiltere, 1971 yılında Diego Garcia'da büyük bir askeri üs kurdu. Bu üs, Irak'a gerçekleştirilen iki işgalde kullanıldı ve Asya'ya yönelik bombardıman uçuşları için kritik bir konumda yer aldı. Ayrıca, üssün gizli CIA operasyonlarıyla bağlantılı olduğu da bilinmektedir.
STARMER-TRUMP İLİŞKİLERİ GERİLDİ
Öte yandan Starmer ile Trump arasındaki ilişkiler bu hafta önemli ölçüde gerildi. Starmer, Trump'ın Grönland'ın ABD kontrolüne alınmasıyla ilgili ifadelerini eleştirmiş ve “İttifaklar saygıyla, baskıyla değil ayakta kalır” demişti.
Trump ise NATO müttefiklerinin Afganistan'da geri planda kaldığını savunmuştu. Starmer, Afganistan'da 457 İngiliz askerinin hayatını kaybettiğini hatırlatarak Trump'tan özür talep etti. Trump'ın bu sözleri, Muhafazakâr Parti lideri Kemi Badenoch ve Afganistan'da görev yapmış olan Prens Harry tarafından da kınandı.
