Petrol fiyatları, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik söylemini sertleştirmesi ve Tahran yönetiminin Hürmüz Boğazı’nı yeniden açmaması nedeniyle yükselişini sürdürdü.
Uluslararası piyasalarda Brent ham petrolün varil fiyatı 57 sent artışla 110,34 dolara, ABD tipi Batı Teksas ham petrolü (WTI) ise 1,26 dolar yükselerek 113,67 dolara çıktı.
Trump, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı yeniden açması için verdiği süre dolmadan önce Tahran’a yönelik tehditlerini artırdı. ABD Başkanı, İran’ın belirtilen süre içinde geri adım atmaması halinde daha sert adımlar atılacağını söyledi.
İran ise Pakistan aracılığıyla iletilen ABD teklifini reddederek yalnızca ateşkes değil, savaşın kalıcı biçimde sona ermesi gerektiğini bildirdi. Tahran yönetimi ayrıca Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması yönündeki baskılara da karşı çıktı.
Küresel petrol ticareti açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı, dünya petrol akışının yaklaşık yüzde 20’sine ev sahipliği yapıyor. İran güçlerinin, 28 Şubat’ta başlayan ABD ve İsrail saldırılarının ardından boğazı fiilen kapatması, enerji piyasalarında arz endişelerini artırdı.
KCM Trade Baş Piyasa Analisti Tim Waterer, petrol piyasasında temel göstergelerin yanı sıra Trump’ın İran’a verdiği sürenin de fiyatlamalarda etkili olduğunu belirterek, olası bir ateşkes ihtimalinin fiyatlarda geri çekilmeye yol açabileceğini ancak Hürmüz kaynaklı arz kaygılarının fiyatları desteklemeyi sürdürdüğünü söyledi.
Öte yandan Reuters’a konuşan kaynaklar, İran Devrim Muhafızları’nın pazartesi günü Katar’a ait iki sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) tankerini durdurarak beklemeye zorladığını aktardı. Gemi takip verileri ise geçen perşembeden bu yana boğazdan sınırlı geçiş yapıldığını gösterdi.
BM Güvenlik Konseyi oylama yapacak
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin, Hürmüz Boğazı’ndaki ticari gemi taşımacılığının korunmasına yönelik bir karar tasarısını salı günü oylaması bekleniyor. Ancak diplomatlara göre, veto yetkisine sahip Çin’in güç kullanımına karşı çıkması nedeniyle tasarı önemli ölçüde yumuşatıldı.
Bölgede çatışmalar da sürüyor. Suriye devlet televizyonu, Şam ve çevresinde salı günü duyulan patlamaların, İsrail’in İran füzelerini önleme faaliyetlerinden kaynaklandığını duyurdu.
Suudi Arabistan Savunma Bakanlığı da ülkenin doğu bölgesine yönelen 7 balistik füzenin imha edildiğini, bazı füze parçalarının enerji tesislerinin yakınına düştüğünü açıkladı.
Arz kaygısı büyüyor
Orta Doğu’daki sevkiyatların aksaması nedeniyle özellikle Asya ve Avrupa’daki rafinerilerin alternatif tedarik arayışına yönelmesi, küresel ham petrol piyasasında baskıyı artırdı. ABD tipi WTI petrolde spot primlerin rekor seviyelere çıktığı belirtildi.
Suudi Arabistan devlet petrol şirketi Aramco da Asya’ya yönelik mayıs teslimatı Arab Light petrolünün resmi satış fiyatını yükseltti. Yeni fiyat, Umman/Dubai ortalamasının varil başına 19,50 dolar üzerine çıkarak rekor prim seviyesine ulaştı.
Arz tarafındaki baskıyı artıran bir diğer gelişme ise Rusya’dan geldi. Moskova yönetimi, Ukrayna’ya ait insansız hava araçlarının Karadeniz’de faaliyet gösteren ve küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 1,5’ini taşıyan Hazar Boru Hattı Konsorsiyumu terminalini hedef aldığını duyurdu. Saldırıda yükleme altyapısı ve depolama tanklarında hasar oluştuğu bildirildi.
Buna karşın OPEC+ ülkeleri, pazar günü mayıs ayı için günlük 206 bin varillik üretim artışı konusunda uzlaşmıştı. Ancak uzmanlar, Hürmüz Boğazı’ndaki kapanmanın ihracatı sınırlaması nedeniyle bu artışın büyük ölçüde kağıt üzerinde kalabileceğine dikkat çekiyor.
