Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin (GKRY) önde gelen yayın organlarından Politis, ABD Başkanı Donald Trump’ın Gazze ve Ukrayna meselelerinin ardından, Doğu Akdeniz’de Yunanistan, Türkiye ve Kıbrıs konularına yoğunlaşabileceğini öne sürdü.
Politis’in “Gazze ve Ukrayna’nın ardından Trump, Yunanistan–Türkiye–Kıbrıs düğümünü çözmeye mi hazırlanıyor?” başlıklı haberinde, ABD’nin Ankara Büyükelçisi Thomas Barrack’ın Washington’un Yunanistan ve Türkiye’yi “yeni bir bölgesel düzen içinde birbirine bağlamak” istediğini ve “Kıbrıs’ın bu düzenin merkezindeki kritik bir sorun olduğunu” dile getirdiği belirtildi.
Uzmanlar, ABD’nin bölgede artan ilgisinin olası yansımalarını değerlendirirken, GKRY’nin bu sürece hazırlıklı olması gerektiğini vurguladı.
ABD'nin Artan Doğu Akdeniz İlgisi
Politis’in haberinde, Barrack’ın Yunan Kathimerini gazetesine verdiği röportaja atıfta bulunuldu.
Barrack, röportajında Doğu Akdeniz’de ilişkilerde “yeni bir momentum” ve geçmişi geride bırakıp “yeni bir paradigma oluşturma” ihtiyacından bahsetti. ABD’nin bu sürecin başlangıcını Yunanistan ve Türkiye ile başlatmayı amaçladığını ifade etti.
Barrack, kendisi ve ABD’nin yeni Atina Büyükelçisi Kimberly Guilfoyle’un, ABD Başkanı Trump ile bölgede ABD’nin rolünü görüştüklerini bildirdi.
Trump’ın, ABD’nin bu iki ülkeleri ‘yeni bir biçimde birbirine bağlayacak harç’ olup olamayacağını sorduğunu aktaran Barrack, “Artık zamanı geldi. Yeni bir bölgesel düzen kurulmalı ve ABD bunun gerçekleşmesine köprü olmalıdır. Bu bizim hedefimiz” şeklinde konuştu.
Kıbrıs İzleme Tabloları’nın sağlık sağlamadığını vurgulayan Barrack, “Sağlıklı bir bedenin ortasında apse olamaz. Bedenin tüm parçalarının iyileşmesi gerekir. Kıbrıs da bu yapının kilit bir öğesi” yanıtını verdi.
'Trump Planı Belirsiz'
Politis’e konuşan uzmanlar, ABD gerçekten Doğu Akdeniz’de dengeleri değiştirmeyi planlıyorsa, Kıbrıs’ın bu durumun sonuçlarına hazırlıklı olması gerektiğini dile getirdi.
Politis’e bilgi veren bir GKRY hükümeti kaynağı, ABD’nin mevcut önceliklerinin Gazze ve Ukrayna olduğunu, sırada Suriye’nin bulunduğunu ve bu ülkenin ciddi finansman sorunları nedeniyle istikrarsızlık ortamı yarattığını belirtti.
Uluslararası ilişkiler uzmanı James Ker-Lindsay, herkesin Türk–Yunan ilişkilerinin iyileşmesini ve Kıbrıs’ta bir çözüm görmeyi istediğini ancak ABD’nin bunu geçmişteki başarısız süreçlerden farklı bir şekilde nasıl yöneteceğinin belirsiz olduğunu aktardı.
ABD’nin son barış girişimlerinin kaygı verici olduğunu ifade eden Ker-Lindsay, “Trump’ın Doğu Akdeniz için 28 maddelik bir plan açıklayacağını hayal edin. Kıbrıs, Yunanistan ve Türkiye’nin buna dair endişe duyması oldukça muhtemel” dedi.
Trump'tan Kapsamlı Strateji
Politis’e bilgi veren enerji analisti Charles Ellinas, Trump’ın bölgeye yönelik kapsamlı bir strateji uyguladığını belirtti. Atina’da düzenlenen son P-TEC enerji konferansında görülen yoğun Amerikan varlığının bunun bir işareti olduğunu ifade etti. Ellinas, “Amerikan politikasının amacı, deniz yetki alanı anlaşmazlıkları ve Kıbrıs sorunu gibi büyük meseleleri çözmektir” dedi.
Ellinas, Trump yönetiminin Yunanistan, Türkiye, Kıbrıs ve İsrail’e siyasi atama büyükelçiler göndererek bölgesel stratejiyi hızlandırdığını belirtti. Bu stratejinin iki enerji koridoruna dayandığını söyleyen Ellinas, Kuzey–Güney Koridoru’nun (İsrail–Ukrayna) odak noktasının Yunanistan, Doğu–Batı Koridoru’nun (Hazar–İtalya) odak noktasının ise Türkiye olduğunu dile getirdi.
ABD’nin ilgisinin enerji şirketleri ve Yunanistan’a LNG ihracatıyla bağlantılı olduğunu vurgulayan Ellinas, Avrupa’nın bölgede etkisinin neredeyse sıfırlandığını ve Trump’ın bölgedeki sorunları kendi inisiyatifiyle çözmeyi hedeflediğini ifade etti.
