Konya Teknik Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doktor Gülin Gençoğlu Korkmaz’ın baş araştırmacı olarak yer aldığı TÜBİTAK çalışması, Tuz Gölü fayının yılda 1,3 milimetre dikey yönde hareket ettiğini ve İç Anadolu'nun doğu-batı yönünde genişlemesine katkıda bulunduğunu ortaya koymuştur.
“DAHA BÜYÜK DEPREMLER OLABİLİR”
Tuz Gölü fayının normal bir fay olduğunu ve yılda 1,3 milimetre dikey hareket ederek İç Anadolu’nun doğu-batı yönünde genişlediğini ifade eden Dr. Gülin Gençoğlu Korkmaz, “Çalışmamızla ilgili literatürde bazı uyuşmazlıklar vardı. Normal fay ve doğrultu atımlı fay olduğu yönünde farklı görüşler bulunmaktaydı. Kendi çalışmalarında hareket hızını farklı şekillerde tanımlayan araştırmalar mevcuttu. Bu nedenle bu fayı daha iyi tanımlamak, geometrisini ve hızını belirlemek amacıyla bu çalışmayı yürüttük. Ayrıca, bölgeyi seçmemizde 'Hasandağı Volkanı'na yakın olması önemli bir faktördü” dedi.
“Hasandağı, aktif bir volkan ve bizim çalışmalarımız, dünyadaki benzer projeleri takip ettiğimizde, aktif bir volkan ile aktif bir fayın yan yana bulunmasının, bu ikisinin birbiriyle etkileşimde olabileceğini gösteriyor. Daha büyük depremler ve potansiyel tehlikeler söz konusu olabilir. Bu iki unsurların birbirine uyguladığı hız, basınç ve stres artışları, daha büyük tehditler doğurabilir” ifadelerini kullandı.
“Bu nedenle bu bölgeyi detaylı bir şekilde araştırmamız gerekiyordu. İlk kez 'zircon double dating' tekniğini kullanarak bu fayın aslında normal bir fay olduğunu ve yılda yaklaşık 1,3 milimetre dikey yönde bir hareket yaşandığını kanıtladık. Böylece, doğu-batı yönlü bir genişlemenin olduğunu söyleyebiliriz” diye ekledi.
‘ÇALIŞMA, KUZEY ANADOLU VE DOĞU ANADOLU FAYLARINDA UYGULANABİLİR’
Zirkon çift yaşlandırma yönteminin önemini vurgulayan Doktor Korkmaz, “Hem uranyum kurşun hem uranyum toryum helyum yaşlandırmalarıyla, bu mineralin kristalizasyon ve püskürme yaşlarını aynı anda belirleyen son derece modern ve sıkça kullanılan bir teknoloji ile fay yüzeyleri üzerindeki geometrik yapıyı belirlemek için ilk kez uygulama fırsatımız oldu” şeklinde konuştu.
“Bundan sonraki çalışmalarda bu yöntemin başarısını devam ettireceğini düşünüyoruz. Kuzey Anadolu fayı, Doğu Anadolu fayı ve dünyanın diğer aktif fay zonlarında bu tür çalışmalar yapılabilir. Bu yöntem, birbirini kontrol eden bir tarihi belirleme tekniğidir. Kesinliği ve doğruluğu yüksek, gelişmiş bir metot olması nedeniyle önem arz etmektedir” dedi.
