Aksaray, Konya ve Ankara sınırları içerisinde yer alan Tuz Gölü, Van Gölü'nden sonra Türkiye'nin en büyük ikinci gölü olma özelliğini taşıyor. Ancak göl, iklim değişikliği, tarım alanlarının aşırı sulanması ve bölgede bulunan 200 bin civarındaki su kuyusu nedeniyle kırmızı alarm veriyor. Yağışların ve kar yağışlarının azalması, Tuz Gölü'nün hızlı bir şekilde küçülmesine sebep oluyor. 90 yıllık bir süreçte gölün yüzde 85 oranında küçüldüğü tespit edildi ve suların çekilmesiyle birlikte tuz kütleleri belirginleşti.
Tuz kütleleri, göldeki su seviyesindeki düşüşü gözler önüne sererken, uzmanlar bu küçülmenin devam ettiğini belirterek önemli önlemler alınması gerektiğini vurguladı.
'Küçülme Süreci Sürüyor'
Jeoloji Mühendisleri Odası Aksaray İl Temsilcisi Tayfun Aydın, yaptığı açıklamada şunları söyledi: “Tuz Gölü, 7 bin 200 kilometrekarelik alanıyla Van Gölü'nden sonra Türkiye'nin ikinci en büyük gölüdür. İlk su yüzey alanı 1915 yılında askeri haritalar ile 2 bin 164 kilometrekare olarak kaydedilmiştir. 1987'de uzay fotoğraflarıyla yapılan çalışmalarda bu alanın 926 kilometrekareye düştüğü saptanmıştır. 2005 yılına gelindiğinde Aksaray Üniversitesi ve bilim insanları tarafından yapılan araştırmalar neticesinde bu alan 326 kilometrekareye kadar küçülmüştür. Dolayısıyla 90 yıl içinde göldeki küçülme oranı yüzde 85'e ulaşmıştır ve hala yağışların yetersizliği nedeniyle Tuz Gölü küçülmeye devam etmektedir.”
'20 Bin Kaçak Su Kuyusu Bulunmakta'
Tayfun Aydın, “İklim değişikliği ve kuraklık, tuz gölündeki sulak alanların azalmasının başlıca nedenleridir. Tuz Gölü'nü besleyen Peçenek Suyu, İnsuyu ve Uluırmak gibi akarsular artık yağış olmadığından besleyemez duruma geldi. Aksaray, Eskil ve Tuz Gölü, Türkiye'nin en az yağış alan bölgelerindendir. Metrekareye ortalama 324 kilogram yağış düşerken, Türkiye genel ortalaması 574 kilogram seviyesindedir. Bu nedenle, bölgemiz en az yağış alan yerlerden biridir. İklim değişikliği ve düzensiz tarım uygulamaları Tuz Gölü'nün tükenme noktasına gelmesine yol açtı. Örneğin, Eskil ve çevresindeki bölgelerde 15 bini kaçak, 5 bini ruhsatlı olmak üzere toplamda 20 bin su kuyusu bulunmaktadır. Eskiden su seviyeleri 1.5 metrede iken, kuyu derinlikleri 80 metreye kadar iniyordu, bugün ise su seviyesi 80 metreye düşerken kuyu derinlikleri 300 metreyi bulmaktadır. Aksaray bölgesinde suyu bol isteyen ürünler yetiştiriliyor, örneğin mısır ve yonca. Bu durumda, mısır ve yoncadan vazgeçip daha az su isteyen arpa gibi ürünlere yönelinmesi gerektiğini düşünüyorum. Suyu korumak ve Tuz Gölü'nü kurtarmak için mevcut su kaynaklarını dikkatli ve tasarruflu kullanmalıyız.”
