Uber, Arizona’nın Phoenix kentinde, uygulama üzerinden çağrılan bir sürücü tarafından cinsel saldırıya uğradığını iddia eden bir kadının açtığı dava nedeniyle bu hafta jüri karşısına çıkıyor.
Söz konusu dava, Uber'in sürücüleri tarafından gerçekleştirilen cinsel saldırıların hukuki boyutunu ele alan önemli bir test olarak yorumlanıyor.
Oklahoma'da yaşayan Jaylynn Dean, 2023 yılında Uber'e dava açtı. Dean, Arizona'da yaşandığını öne sürdüğü saldırının ardından yalnızca bir ay içinde, Uber'in sürücülerinin işlediği cinsel saldırılardan haberdar olmasına rağmen yolcu güvenliğini sağlamak için gerekli önlemleri almadığını iddia etti. Bu iddialar, şirketin uzun süredir kamuoyunda ve Kongre nezdinde eleştirilmesine neden oldu.
Binlerce Benzer Dava Bekliyor
Uber, benzer iddialarla açılan 3 binden fazla dava ile karşı karşıya. Bu davalar ABD federal mahkemesinde birleştirilmiş durumda. Dean'in davası, “emsal” veya “test davası” olarak nitelendiriliyor ve bu davadan çıkacak kararın, toplu uzlaşma ya da davaların genel değerinin belirlenmesinde referans alınabileceği ifade ediliyor.
Davaların sonucu, Uber’in mali yapısını etkileyebileceği gibi, şirketin düzenleyici kurumlarla ve yatırımcılarla olan ilişkilerini de zorlaştırabilir. Şirketin güvenlik sicili, bu kesimler tarafından dikkatle izleniyor.
Uber: Sorumlu Değiliz
Uber, sürücülerinin işlediği iddia edilen suçlardan sorumlu tutulamayacaklarını savunuyor. Şirket, sürücülerin bağımsız yüklenici statüsünde olduğunu ve gerekli arka plan kontrollerini ve cinsel saldırı bildirimlerine yönelik şeffaflık yükümlülüklerini yerine getirdiğini belirtiyor. Ayrıca, sürücülerin görev kapsamı dışındaki bireysel suç eylemlerinden şirketin sorumlu tutulamayacağını vurguluyor.
Dean'in avukatları davaya ilişkin önceden bir yorum yapmayı reddetti. Uber ise yaptığı açıklamada, cinsel saldırı bildirimlerini son derece ciddiye aldığını ve zararların önlenmesi için yeni teknolojilere yatırım yapmaya devam ettiğini belirtti. Şirket, güvenliğin Uber için temel bir öncelik olduğunu ifade etti.
Davanın Ayrıntıları
Dean, dava dilekçesinde, erkek arkadaşının evinden oteline gitmek için Uber çağırdığını ve o esnada alkollü olduğunu aktardı. Dean'in iddiasına göre, sürücü yolculuk sırasında ona rahatsız edici sorular sordu ve ardından aracı durdurarak cinsel saldırıda bulundu.
Uber, federal davalara ek olarak Kaliforniya eyalet mahkemelerinde açılan 500'den fazla ek davayla da karşı karşıya. Şirket, daha önce görülen tek Kaliforniya davasını kazanmıştı; jüri, Uber’in yolcu güvenliği konusundaki ihmalkâr davranışını kabul etmiş ancak bu ihmalkârlığın doğrudan zarara yol açan başlıca etkene olmadığını belirtmişti.
Güvenlik Eleştirileri ve Önlemler
Uber, geçmişte sürücü denetimlerinin yetersizliği ve büyürken güvenliğin önüne geçtiği iddiaları ile sıkça gündeme geldi. Şirket, son yıllarda güvenliği merkezine alan bir yaklaşım benimseyerek, ABD Güvenlik Raporları yayımladı; uygulama içi yolculuk doğrulama, ses ve görüntü kaydı, anomali tespiti gibi özellikleri devreye aldı ve mağdur destek kuruluşlarıyla iş birliği yaptı.
Uber’in rakibi Lyft de benzer davalarla karşı karşıya bulunmakta ancak Lyft hakkında şu ana kadar federal düzeyde birleştirilmiş bir dava süreci başlatılmadı.
Uber, Dean davasının ertelenmesini talep etmiş ve davacı avukatlarını jüriyi etkilemek amacıyla reklam kampanyası yürütmekle suçlamıştı. Ancak davaya bakan federal yargıç, bu talebi reddederek yargılamanın planlandığı gibi devam etmesine karar verdi.
