Uzman Klinik Psikolog Hilal Savaş, zaman içinde ortaya çıkan yetersizlik, uykusuzluk, yorgunluk ve motivasyon kaybının ana sebebinin ‘ertelemek’ olduğunu belirtti. Bu konu hakkında önemli uyarılarda bulundu.
Savaş, ertelemenin yalnızca zamanı değil, aynı zamanda özgüveni de tehdit edebileceğini ifade ederek; stres, kaygı ve mükemmeliyetçilikle bağlantılı olan bu davranışın küçük adımlar ve ‘5 dakika kuralı’ ile değiştirilmesi mümkün olduğunu, kronikleşen durumlar için ise profesyonel yardım alınmasının önemini vurguladı.
Uzman Klinik Psikolog Savaş, herkesin zaman zaman sorumluluk gerektiren durumlarda erteleme eğiliminde olduğunu dile getirdi.
Hilal Savaş, şu ifadeleri de kullandı:
“Psikolojide erteleme, aslında bir kaçınma davranışı olarak tanımlanır. Zor, sıkıcı ya da kaygı verici bir işe başlamak yerine başka aktivitelerle meşgul oluruz. Bu anlık rahatlama sağlasa da beyinde kısa süreli ödül mekanizmasını devreye sokar. Sonuç olarak iş tamamlanmaz ve sürekli ‘yapmam lazım’ düşüncesi arka planda kalır.
Bu durum, zihinsel yükümüzü ve stresimizi artırır.” “Mükemmeliyet yerine yeterince iyi olanı hedeflemek, kaygıyı azaltacaktır.”
Erteledikçe kaygının arttığını ve bu kaygının uyku sıkıntılarına, yorgunluğa ve motivasyon eksikliğine yol açtığını belirten Savaş, “Kişi kendine kızmaya başladığında, ‘yetersizlik’ duyguları devreye girer. Yani erteleme, yalnızca zamanı değil, aynı zamanda özgüvenimizi tüketme potansiyeline sahiptir. Genellikle mükemmeliyetçilik, başlama güçlüğü, zamanı yanlış değerlendirme ya da duygulardan kaçma nedeniyle erteleyebiliriz. Bir işi kusursuz şekilde yapamayacağımızı düşündüğümüzde başlamak zorlaşır. Ancak mükemmeliyetçilik yerine ‘yeterince iyiyi’ hedeflemek, kaygıyı azaltacaktır” dedi.
‘ERTELEME BİR ZAYIFLIK DEĞİL, ÖĞRENİLMİŞ DAVRANIŞTIR’
Büyük görevleri küçük parçalara ayırmanın önemine değinen Savaş, “5 dakika kuralı ile, sadece birkaç dakika bir işe başlamaya niyet etmek bile genellikle devamını getirebilir. Gün boyunca zaman dilimleri belirlemek ve küçük başarıları kutlamak, motivasyonu artırabilir. En önemlisi, ertelemenin tembellik değil; stresle başa çıkma stratejisi olduğunu kabul etmektir. Bu anlayış, kendimize daha merhametle yaklaşmamızı sağlar. Unutmayın; erteleme bir zayıflık değil, öğrenilmiş bir davranıştır. Küçük adımlarla bu durumu değiştirmek mümkündür” şeklinde konuştu. Savaş, erteleme davranışının kronikleşmesi halinde profesyonel destek almanın önemini de hatırlattı.
