Vekil Emeklinin Halini Görsün

Yurdagül Uygun / NEFES

7 milyon çalışanı doğrudan etkileyen ve aileleriyle birlikte milyonlarca vatandaşın kaderini belirleyecek asgari ücret pazarlıklarının başlamasıyla tartışmalar yeniden alevlendi. 51 yıldır iktidarlara ve patronlara derdini anlatamayan işçiler, bu yıl pazarlık masasına oturmayı reddederken, milletvekillerinin milyonların geçim sıkıntısına kayıtsız kalması vatandaşların tepkisini çekmeye devam ediyor. Asgari ücrette Avrupa'da sondan üçüncü sırada olsalar da, vekil maaşları konusunda ise zirvede yer alıyoruz.

Yıl boyunca 16 milyon emeklinin “Geçinemiyoruz, kirayı ve faturayı ödeyemez duruma geldik” feryatlarına da milletvekillerinin sessiz kaldığını dile getiren vatandaşlar, “En düşük emekli maaşı olan 16.881 lirayla milletvekilleri bir gün yaşasın, sıkıntılarımızı daha iyi anlarlar” şeklinde yorumda bulunuyor.

Milletvekili maaşlarının asgari ücretten tam 10.4 kat fazla olması, öfkenin artmasında etkili bir unsur olarak öne çıkıyor. Temmuz ayında vekil maaşları 229 bin 676 liraya yükselirken, emekli vekil maaşları ise 149 bin lira oldu. Bir dönem vekil olup emeklilik hakkı kazanan milletvekilleri yeniden seçildikleri takdirde aldıkları maaş 378 bin 676 liraya kadar çıkıyor. 18 milyon vatandaşın sosyal yardımlarla geçim sağladığı bir ülkede, vatandaşların vergileriyle yüksek maaş alan vekillerin durumu vatandaşları haklı olarak öfkelendiriyor.

Halk Açlık Sınırının Altında

Türkiye'de yıllardır milletvekili maaşları tartışma konusu olsa da, iktidar ve muhalefet partilerine mensup vekiller sık sık kendilerine zam yapmaya devam ediyor. Ancak özellikle son iki yılda temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlanan milyonlar, açlık sınırının altında bir maaşla hayatta kalmaya çabalıyor. Temmuz ayında iktidar asgari ücrete ek zam yapmayı reddedince, dar gelirli vatandaşlar için geçinmek daha da zor hale geldi. TÜRK-İŞ'in verilerine göre, kasım ayında açlık sınırı 29.827 TL, yoksulluk sınırı ise 97.159 TL olarak belirlendi. İPA'nın araştırmasına göre ise İstanbul'da 4 kişilik bir ailenin yaşam maliyeti 104.927 liraya ulaştı.

O Maaşı Ben de İstiyorum

Osmaniye’nin Kadirli ilçesindeki emekliler, geçim sıkıntısıyla ilgili endişelerini dile getirerek ocak ayında yapılacak zam beklentilerini aktardı. Bir emekli, “Maaşımızın milletvekili maaşı ile aynı olmasını isterim. Bu bir. İkincisi de toplum olarak kendimizi düzeltmediğimiz sürece ne kadar zam verirse versin, aynı şeyler yaşanacak” şeklinde konuştu.

Zar Zor İdare Ediyoruz

Başka bir emekli ise, “Ocak ayında zam en az yüzde 30 olmalı. Maaş yetmiyor ama idare ediyoruz, zoraki idare ediyoruz. Her şeyi alamıyorum, mümkün değil” diye ifade etti. Emekli maaşını az bulan bir diğer emekli, “22 bin liradan aşağı olmasın en az. Geçinemiyoruz, doğru düzgün bir şey alabiliyoruz” dedi.

Her Şey Çok Pahalı, Aylığım Yetmiyor

Maaşı yetersiz olduğu için ek iş yapan bir emekli, “Maaşımızın 40 bin lira olması lazım. Maaş yetmiyor ki, pazarcılık yapıyoruz. Çiftçilik yapıyoruz, bahçemiz var, ek iş yapıyorum. Yoksa geçim mümkün değil. Her şey çok pahalı, gidip pazar fiyatlarına bakıyorum, 120 liradan, 150 liradan aşağı ürün yok” şeklinde konuştu.

Avrupalı Vekiller Mütevazı

Milletvekilleri, makam araçları, maaşları ve sahip oldukları imkânlarla sık sık gündeme geliyor. Ancak Avrupa ülkelerinde durum oldukça farklı. Avrupa Birliği'ne üye ülkelerde milletvekili maaşları ile asgari ücret arasındaki dengeye bakıldığında büyük bir uçurum gözlemleniyor.

Örneğin Almanya'da parlamenterler, temsil giderleri hariç 11.800 Euro maaş almakta. Ülkede brüt asgari ücret ise 2.161 Euro seviyelerinde. Yani Almanya'da milletvekili maaşı ile asgari ücret arasında 5.4 kat fark bulunurken, Türkiye'de bu fark tam 10.4 kat olarak gözlemleniyor. Aynı şekilde Fransa'da asgari ücret 1.802 Euro iken vekil maaşları 8.000 Euro düzeyinde seyrediyor. Belçika'da vekil maaşları 7.000 Euro, asgari ücret ise 2.070 Euro olarak belirlenmiş durumda.