Vergide patrona 40 milyarlık kıyak

NİSANUR YILDIRIM / NEFES

Yüksek enflasyon ve faiz kıskacına sıkışan milyonlarca vatandaşın düşük ücretlerinin önemli bir kısmı gelir vergisine gidiyor. Buna KDV ve ÖTV gibi dolaylı vergiler de eklendiğinde, ücretli çalışanların üzerindeki vergi yükü ağırlaşırken, kurumlar vergisindeki düşük performans vergi politikalarında adalet tartışmalarına neden oluyor.

Gelir İdaresi Başkanlığı’nın (GİB) 2025 yılına ilişkin faaliyet raporu, bazı şirketlerin vergi ödemelerinde istekli olmadığını ve binlercesinin ise vergi indirimlerinden faydalandığını ortaya koyuyor.

HEDEFLER ŞAŞTI

Rapora göre, kurumlar vergisi tahakkuklarında 2025 yılı için hedeflenen yüzde 29.5’lik artış oranı yüzde 18’de kaldı. Gelir vergisi tahakkuklarında yüzde 32.5 olarak hedeflenen artış oranı ise yüzde 94.5 oldu.

GİB’in verilerine ek olarak, kurumlar vergisindeki düşük performans bütçe gelirlerine de yansıdı. Geçen yıl 1.6 trilyon TL kurumlar vergisi tahsilatı hedeflenmesine rağmen, yalnızca 1.2 trilyon TL tahsil edilebildi. Buna karşılık, 2.1 trilyon TL olarak hedeflenen gelir vergisi tahsilatı beklentileri aşarak 2.8 trilyon TL’nin üzerine çıktı.

315 BİN PATRON YARARLANDI

GİB, vergiye uyumlu kurumlar vergisi mükelleflerine yüzde 5 vergi indirimi tanıyor. Bu kapsamda 2024 yılında 79 bin 915 kurumlar vergisi mükellefine toplam 14.4 milyar TL vergi indirimi yapıldı.

GİB’in raporunda, 2020-2024 yılları arasında 315 bin 995 patrona toplam 39 milyar 990 milyon TL vergi indirimi yapıldığı ortaya çıktı. Patronların vergisinin bir nevi silinmesi anlamına gelen bu uygulama kamuoyunda eleştirilerine neden oluyor.

142 İHBARCIYA 12 MİLYON LİRA ÖDENDİ

Gelir İdaresi Başkanlığı’nın raporuna göre, 2025 yılında ihbarda bulunan 142 kişiye toplam 12 milyon 91 bin 892 TL ihbar ikramiyesi ödendi.

2018-2025 döneminde gerçekleştirilen ihbar ikramiyesi ödemelerinin toplamı 104 milyon 103 bin 423 TL olarak hesaplandı.

Öte yandan Vergi Dairesi Müdürlerince 2025 yılında yapılan vergi incelemelerine göre, 3 bin 477 mükellefte toplam 3.3 milyar TL matrah farkı ve 593.1 milyon TL vergi farkı tespit edildi.

Kurumlar vergisi özelinde ise 400 mükellef incelendi. Patronlarda 300 milyon TL matrah farkı ve 69.1 milyon TL vergi farkı ortaya çıktı.