Yabancının bankada 1.7 trilyonu bekliyor

İLKAY AKKAYA / NEFES

Yılın başında Türkiye’nin yüksek faiz politikasını fırsata çevirmek isteyen yabancı yatırımcılar, özellikle kısa vadeli getiri arayışıyla Türk varlıklarına güçlü giriş yapmıştı. Ancak ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan savaşın ardından risk iştahı hızla tersine döndü. Artan jeopolitik belirsizlik ve küresel dalgalanma, yabancıların portföylerini küçültmesine ve Türkiye piyasalarından hızlı bir çıkış sürecine girmesine neden oldu. Bu süreçte çıkış ivme kazanırken, veriler de bu eğilimi teyit etti.

Yurt dışında yerleşik yatırımcılar 6 Mart haftasında 755.6 milyon dolarlık hisse senedi ve 1.72 milyar dolarlık tahvil satışı gerçekleştirerek net çıkışa geçti. Yabancıların bankalardaki varlıklarının seyri kritik hale geldi ve gözler yabancının bankalardan varlıklarına çevrildi.

ŞİMŞEK İLE ARTTI

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in ekonomi yönetiminin başına geçtiği 2023 Haziran’ında yabancı yatırımcıların Türkiye’deki toplam mevduatı yaklaşık 421.7 milyar TL düzeyindeydi. Bugün gelinen noktada ise bu tutar 1.7 trilyon TL’nin üzerine çıkarak katlanmış durumda. Ancak artışın niteliği, “güven”den çok “geçici pozisyonlanmaya” işaret ediyor. Yabancılar paralarını 3 ay vadeli mevduatta tutarak kısa vadeli bir eğilim gösteriyor. Yabancıların mevduatı 2026’nın ocak ayında 1 trilyon 740 milyar TL seviyesine ulaştı. Yabancıların mevduatlarında büyük bölümü yüksek bakiyeli hesaplarda olması ise dikkat çekici. 1 milyon TL üzeri hesaplarda 1 trilyon 501.1 milyar TL bulunuyor. Bu da toplam yurt dışı yerleşik mevduatın yaklaşık yüzde 86.3’üne denk geliyor. Buna karşılık 250 bin TL altındaki tüm hesapların toplamı yalnızca yaklaşık 79.9 milyar TL ve toplam içindeki payı yüzde 4.6 civarında kalıyor. Yabancılar mevduatta ağırlıklı olarak vadesiz ve 1-3 ay vadeli hesapları tercih ederek kısa vadeli pozisyon alıyor. Türkiye’de yüksek enflasyon ortamını fırsat gören yatırımcılar ülkeye yönelirken, bu girişlerin büyük ölçüde carry trade (sıcak para) odaklı olması döviz kurlarında ani ve sert dalgalanma riskini artırıyor.

DÖVİZE MÜDAHALE

Uzmanlar, “Sıcak para nasıl hızlı giriyorsa, aynı hızla çıkabilir ve bu çıkış ciddi sarsıntılara yol açar” uyarısında bulunurken, Merkez Bankası İran’daki savaşın başladığı günden bu yana piyasaya yaklaşık 27.8 milyar dolarlık müdahalede bulunmak zorunda kalması, ekonomideki kırılganlık endişelerini arttırıyor.

POZİSYONLAR KISA VADELİ

Yabancı yatırımcıların bankalardaki mevduat tercihi, Türkiye’ye yönelik sermaye girişlerinin niteliğini de ortaya koyuyor. Vadeye göre dağılım incelendiğinde kısa vadeli eğilim belirginleşiyor. Ocak ayında en büyük payı yüzde 47.6 ile vadesiz hesaplar oluştururken, vadeli mevduatta 1-3 ay vadeliler yüzde 24.9 pay aldı. Bu durum yabancıların hızlı hareket edecek pozisyonları tercih ettiklerine işaret ediyor.