'Yapay Zeka Balonu Patlarsa Tüm Ülkeler Etkilenir'

Dünya Ekonomik Forumu'nun gerçekleştirdiği anket sonuçlarına göre, başekonomistlerin %74'ü ABD'deki yapay zeka varlıklarının önemli bir değer kaybına uğraması durumunda küresel ekonominin olumsuz etkileneceğini öngörüyor. Katılımcıların %52'si ise 2026 yılı itibarıyla bu hisselerde değer kaybı bekliyor.

ABD’nin küresel ekonomideki ağırlığı, hisse senedi piyasalarında meydana gelebilecek dalgalanmaların dünya çapındaki etkilerini yeniden gündeme getiriyor.

Söz konusu etkenler, küresel büyüme ve finansal istikrar açısından önemli faktörler arasında yer alıyor.

Dünya Ekonomik Forumu (WEF) tarafından yayımlanan “Başekonomistler Görünümü Ocak 2026” raporuna göre, geçen yılki piyasa trendleri yapay zeka alanında öne çıkan şirketlerin etkisiyle ABD hisse senetlerinde bir artış kaydedildi.

Hisse senedi getirilerinin büyük bir kısmını “Muhteşem Yedili” olarak bilinen ABD teknoloji devleri oluşturmakta olup, bu şirketlerin endeksin toplam piyasa değerindeki payı, Kasım 2022'deki %20 seviyesinden %35'e yükseldi.

Diğer yandan, bu dönemde kripto paraların değer kaybı yaşaması, altının ise yüksek belirsizlik ortamında güvenli liman talebiyle birlikte 1979'dan beri en yüksek yıllık performansını göstermesine neden oldu. ABD doları ise nisan ayında başlayan düşüşünü durdurarak diğer büyük para birimleri karşısında değer kazandı.

Ekonomistler Düşük Beklenti İçerisinde

Raporda yer alan ve 19 Kasım ile 3 Aralık 2025 tarihleri arasında yapılan ankete katılan başekonomistlerin %52'si ABD'deki yapay zeka tabanlı hisselerin 2026 yılında değer kaybedeceğini öngörüyor, %9'u ise bu konuda belirgin bir düşüş bekliyor. Katılımcıların %40'ı ise bu hisselerde değer artışının devam edeceğini düşünüyor.

ABD'deki diğer hisse senetleri için ekonomistlerin %58'i yatay seyir veya değer kaybı bekliyor.

Öte yandan, ABD piyasalarına dair kaygılar, Çin ve Avrupa piyasalarındaki iyimser beklentilerle çelişiyor. Katılımcıların %68'i Çin'deki yapay zeka hisselerinde, %59'u ise 2025'te güçlü performans gösteren Avrupa hisselerinde yükselişin devam edeceğini tahmin ediyor.

Diğer varlıklar açısından ise katılımcıların %54'ü altının 2025'te zirve yapacağına inanıyor. Ekonomistlerin %46'sı ise değerli metalin bu yıl daha da değerleneceğini öngörüyor.

Kripto para alanında ise katılımcıların %62'si değer kayıplarının süreceğini bekliyor. 10 Ekim 2025'te gerçekleşen çöküş, kripto para ekosisteminin zayıf yönlerini öne çıkarırken, bu gelişim sonrası bitcoin yalnızca 2 ay içerisinde değerinin dörtte birini kaybetti.

Ayrıca, katılımcıların %54'ü doların değer kaybetmeye devam edeceğini öngörüyor.

Uluslararası Kurumlardan Uyarılar

Rapora göre, değerleme seviyeleri ve yatırımcı davranışları “varlık balonu” riskini gündeme getiriyor.

Uluslararası Ödemeler Bankası (BIS) bu konuda yaptığı araştırmada, ABD hisse senetleri ile altının tarihsel olarak “balon” dönemleri ile ilişkilendirilen örüntüler sergilediğini, bu varlıkların son 50 yılda ilk kez paralel olarak güçlü bir artış gösterdiğini vurguladı.

Avrupa Merkez Bankası (ECB) ise son finansal istikrar raporunda, ABD'deki büyük teknoloji şirketlerinin hisse senetlerine dair aşırı yüksek değerlemelerin “Fear of Missing Out” yani güncel fırsatları kaçırma korkusundan kaynaklandığını belirtti. Ayrıca, olumsuz gelişmelerin ani fiyat düzeltmelerine yol açabileceğine dair uyarıda bulundu.

Uluslararası Para Fonu (IMF) ekim ayında yayınladığı Küresel Finansal İstikrar Raporu'nda, piyasalardaki rallinin “Muhteşem Yedili” çevresinde yoğunlaşmasının riskleri artırdığını ifade etti. IMF'ye göre, bu şirketlerden herhangi birinde yaşanabilecek olumsuzluk, küresel hisse ve tahvil piyasalarında geniş çaplı dalgalanmalara yol açma riski taşıyor.

Dot-Com Döneminden Farklılıklar

Raporda yer alan bilgilere göre, yapay zeka sektörüyle ilgili hızlı büyümenin “balon” olduğu görüşüne karşı güçlü kanıtlar sunulmakta. “Dot-com” döneminden farklı olarak, öncelikli yapay zeka şirketleri yüksek karlılık seviyelerine ulaşmış durumdalar.

Bu güçlü karlılık artışları, hisse fiyatlarındaki yükselişi desteklerken, veri merkezleri ve altyapıya yönelik önemli yatırımlar da gerçekleştiriliyor.

Bu şirketlerin fiyat/kazanç oranları, gelecek yıllarda sürekli büyüme beklentisini yansıtmaktadır. Ancak bu seviyeler, henüz “Dot-com balonu” dönemindeki bazı zirvelerin altında kalıyor.

Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) ile IMF, tarifelere bağlı olarak öne çekilen faaliyetler hariç tutularak bile yapay zekaya yönelik sermaye harcamalarının 2025'te ABD ekonomisinde kayda değer bir katkı sağlayacağını vurguluyor.

Maliyeti 35 Trilyon Doları Bulabilir

Rapordaki anket sonucuna göre, başekonomistler, farklı varlık fiyatlarında meydana gelebilecek düşüşlerin olası küresel etkilerini değerlendirdi. Bu bağlamda, ABD'nin küresel ekonomideki merkezi rolü belirgin bir şekilde öne çıkıyor.

Katılımcıların %74'ü, ABD'de yapay zeka varlıklarında yaşanacak büyük bir değer kaybının küresel ekonomiyi olumsuz etkileyeceğini düşünüyor. %26'sı ise etki alanının daha sınırlı kalacağını savunuyor.

Benzer bir durumun %63 ile ABD'deki diğer hisse senetleri için de geçerli olduğu ifade ediliyor.

Raporda, ABD hisse senedi piyasasında yaşanabilecek bir çöküşün 35 trilyon dolara kadar kayıplara yol açabileceği belirtiliyor. Bu bağlamda, IMF'nin eski başekonomisti Gita Gopinath'ın yaptığı değerlendirmeye atıfta bulunuluyor.

Söz konusu değerlendirmede, dot-com çöküşüyle benzer büyüklükte bir piyasa düzeltmesinin ABD hanehalkının servetinde 20 trilyon dolardan fazla bir kayba neden olabileceği ifade ediliyor. Küresel etkilere dair de benzer ölçekte olumsuz sonuçların olabileceği düşünülüyor. Yabancı yatırımcıların ise 15 trilyon doları aşan kayıplarla karşılaşabileceği belirtiliyor.