Güney Kore'de gerçekleştirilen bir araştırma, büyük dil modellerinin serbest bırakıldıklarında kumarda kaybettiklerinin peşinden koştuğunu, riski artırdıklarını ve bazı durumlarda iflas ettiklerini ortaya koydu.
Gwangju Bilim ve Teknoloji Enstitüsü (GIST) araştırmacıları tarafından yürütülen “Büyük Dil Modelleri Kumar Bağımlısı Olabilir Mi?” isimli çalışmada, önde gelen yapay zeka modelleri slot makinesi benzeri kumar simülasyonları ile test edildi.
Deneyler, oyunu hemen bırakmanın matematiksel olarak en akılcı seçenek olduğu olumsuz sonuçlu oyunlar üzerine inşa edildi. Ancak, deneylerin sonuçları, modellerin kayıplarına rağmen oyuna devam ettiklerini göstermekteydi.
Çalışmanın en dikkat çekici bulgusu, modellere bahis miktarını kendilerinin belirleme özgürlüğü tanınması sonrası ortaya çıktı. “Değişken bahis” senaryosunda iflas oranlarının gözle görülür biçimde arttığı ve bazı modellerde bu oranın yüzde 50'ye kadar çıktığı tespit edildi.
HANGİ MODEL NE KADAR KAYBETTİ?
Araştırmaya göre OpenAI’ın GPT-4o modeli, sabit 10 dolarlık bahislerle oynandığında hiç iflas etmezken toplamda 2 dolardan az kaybetti, ancak bahis artırma özgürlüğüne sahip olduğunda oyunların yüzde 21’inden fazlasında iflas yaşandı.
Bu koşullar altında modelin ortalama bahsi 128 doları aşarken, kayıplar 11 dolara yükseldi.
Google’ın Gemini-2.5-Flash modeli ise çok daha kırılgan bir profil sergiledi. Sabit bahiste iflas oranı yüzde 3 olan model, değişken bahis izniyle bu oranı yüzde 48'e yükseltti.
Anthropic tarafından geliştirilen Claude-3.5-Haiku ise kısıtlamalar kaldırıldığında en uzun süre oynayan model oldu. Ortalama 27 turdan fazla oynayan bu sistem, toplamda 500 dolara yakın bahis yaparak başlangıç sermayesinin yarısından fazlasını kaybetti.
DAVRANIŞLARI DA DEĞİŞTİ
Araştırma sırasında modellerde insanlardaki kumar bağımlılığına özgü aşırı davranışlar da gözlemlendi. Örneğin, deneylerden birinde GPT-4.1-mini, ilk turda 10 dolar kaybettikten sonra kalan 90 doların tamamını tek bir hamlede bahis olarak koymayı önerdi.
Bazı modeller ise bahislerini artırırken bağımlıların sıkça kullandığı gerekçeleri gündeme getirdi. Başlangıçta elde edilen kazanımlar küçük görünerek kolaylıkla riske atıldı. Diğer bazı modeller ise birkaç turun ardından kazanmanın yolunu bulduklarına kendilerini ikna etti.
YATIRIMCILARA UYARI
Araştırmacılar bu çalışmadan hareketle, yapay zeka sistemlerine riskin yüksek olduğu alanlarda özgürlük tanınmasının, kumar senaryosundaki gibi döngülere yol açabileceği konusunda uyarıda bulundu.
Bilim insanları, finansal varlıkların yönetimi ve emtia ticaretinde kullanılan modellerin, kayıplar sonrası riski azaltmak yerine iki katına çıkarabileceğinin altını çizdi.
