Amazon, Meta ve Microsoft gibi teknoloji devleri, yapay zeka yatırımları artarken iş gücünde azaltıma giderken, çalışanlar da hangi mesleklerin teknolojiye devredilebileceğini sorguluyor.
Microsoft araştırmacılarının üretken yapay zekanın meslekler üzerindeki etkisini inceleyen raporu, bu konuda dikkat çeken veriler ortaya koydu.
Rapora göre çevirmenler, tarihçiler ve yazarlar, yapay zekanın mevcut becerileriyle en fazla örtüşen görevleri yapan meslekler arasında yer aldı. Müşteri hizmetleri ve satış temsilcilerinin de yapay zeka ile daha fazla rekabet etmek zorunda kalabileceği belirtildi.
BİLGİ İŞLERİ DAHA FAZLA ETKİLENİYOR
Araştırmacılara göre yapay zekaya en açık meslekler, ağırlıklı olarak bilgi üretimi, analiz, iletişim ve ofis tabanlı görevlerden oluşuyor.
Bilgisayar, matematik, idari işler, yazma, araştırma ve iletişim gerektiren meslekler, üretken yapay zekanın mevcut yetenekleriyle daha fazla örtüşüyor. Satış işleri de bilgi paylaşımı ve açıklama yapma gerektirdiği için listenin üst sıralarında yer aldı.
Microsoft, yüksek “yapay zeka uygulanabilirliği” puanının bu mesleklerin mutlaka yapay zeka tarafından tamamen ortadan kaldırılacağı anlamına gelmediğini vurguladı. Ancak liste, kısa sürede “en riskli meslekler” tartışmasını da beraberinde getirdi.
“DİPLOMA YAPAY ZEKA DEVRİMİNE KARŞI GARANTİ DEĞİL”
Raporda dikkat çeken başlıklardan biri de lisans diploması gerektiren mesleklerin yapay zekadan etkilenme düzeyi oldu.
Siyaset bilimciler, gazeteciler ve yönetim analistleri gibi dört yıllık üniversite eğitimi gerektiren birçok mesleğin yapay zeka dönüşümünden etkilenebilecek işler arasında bulunduğu belirtildi.
Araştırmacılar, lisans derecesi gerektiren mesleklerde yapay zeka uygulanabilirliğinin, daha düşük eğitim gerektiren mesleklere kıyasla daha yüksek olduğunu ifade etti.
Raporda, 200 bin gerçek Copilot kullanıcı konuşması incelenerek yapay zekanın performansı mesleki verilerle karşılaştırıldı.
EL EMEĞİ VE SAHA İŞLERİ DAHA AZ RİSKLİ
Bazı mesleklerin ise üretken yapay zekadan çok daha az etkilenmesi bekleniyor.
Rapora göre tarak gemisi operatörleri, köprü ve kanal kilidi görevlileri, su arıtma tesisi ve sistem operatörleri gibi fiziksel ekipman kullanımı gerektiren mesleklerin üretken yapay zekaya maruz kalma oranı oldukça düşük.
Bununla birlikte araştırmacılar, çalışmanın yalnızca büyük dil modellerine odaklandığını, yapay zekanın farklı uygulamalarının makine işletme ve takip etme gibi alanlarda da başka etkiler yaratabileceğini belirtti.
JENSEN HUANG: HER İŞ YAPAY ZEKADAN ETKİLENECEK
Nvidia CEO’su Jensen Huang, 2025’te Milken Institute Küresel Konferansı’nda yaptığı değerlendirmede, her işin bir şekilde yapay zekadan etkileneceğini söyledi.
Huang, “Her iş etkilenecek ve bu hemen olacak. Bu tartışmasız. İşinizi yapay zekaya kaybetmeyeceksiniz, ancak yapay zekayı kullanan birine kaybedeceksiniz” ifadelerini kullandı.
EĞİTİM ALANI DA DÖNÜŞÜMDEN MUAF DEĞİL
Teknoloji sektöründeki işten çıkarmaların ardından birçok Z kuşağı çalışanı, daha istikrarlı görülen eğitim gibi alanlara yöneldi.
Ancak Microsoft araştırmacılarının raporu, eğitim mesleklerinin de yapay zekanın etkisinden tamamen uzak olmadığını gösterdi.
Raporda, çiftlik ve ev yönetimi eğitmenleri ile yükseköğretim düzeyinde ekonomi, işletme ve kütüphane bilimi öğretmenleri, yapay zeka uygulanabilirliği nispeten yüksek meslekler arasında gösterildi.
Okullarda kitlesel şekilde yapay zeka öğretmenlerinin devreye alınması beklenmese de rapor, teknolojinin eğitim mesleğini ve birçok alanı hızla yeniden şekillendirebileceğine işaret etti.
YAPAY ZEKADAN EN AZ ETKİLENMESİ BEKLENEN 10 MESLEK
-
Tarak gemisi operatörleri
-
Köprü ve kanal kilidi görevlileri
-
Su arıtma tesisi ve sistem operatörleri
-
Döküm kalıp ve maça yapımcıları
-
Demiryolu ray döşeme ve bakım ekipmanı operatörleri
-
Kazık çakma makinesi operatörleri
-
Zemin zımparalama ve cilalama işçileri
-
Hasta bakıcılar
-
Motorlu tekne operatörleri
-
Tomruk ekipmanı operatörleri
YAPAY ZEKADAN EN ÇOK ETKİLENEBİLECEK 40 MESLEK
-
Tercümanlar ve çevirmenler
-
Tarihçiler
-
Yolcu görevlileri
-
Hizmet satış temsilcileri
-
Yazarlar
-
Müşteri hizmetleri temsilcileri
-
CNC takım programcıları
-
Telefon operatörleri
-
Bilet acenteleri ve seyahat görevlileri
-
Radyo ve televizyon spikerleri, radyo DJ’leri
-
Aracılık bürosu çalışanları
-
Çiftlik ve ev yönetimi eğitmenleri
-
Tele pazarlamacılar
-
Konsiyerj görevlileri
-
Siyaset bilimciler
-
Haber analistleri, muhabirler ve gazeteciler
-
Matematikçiler
-
Teknik yazarlar
-
Düzeltmenler ve metin işaretleyiciler
-
Karşılama görevlileri
-
Editörler
-
Yükseköğretim işletme öğretmenleri
-
Halkla ilişkiler uzmanları
-
Ürün tanıtım ve gösterim görevlileri
-
Reklam satış temsilcileri
-
Yeni hesap görevlileri
-
İstatistik asistanları
-
Gişe ve kiralama görevlileri
-
Veri bilimcileri
-
Kişisel finans danışmanları
-
Arşivciler
-
Yükseköğretim ekonomi öğretmenleri
-
Web geliştiricileri
-
Yönetim analistleri
-
Coğrafyacılar
-
Modeller
-
Pazar araştırma analistleri
-
Kamu güvenliği haberleşme görevlileri
-
Santral operatörleri
-
Yükseköğretim kütüphane bilimi öğretmenleri
ARAŞTIRMACILARDAN UYARI
Microsoft kıdemli araştırmacısı Kiran Tomlinson, çalışmanın yapay zekanın işleri tamamen ortadan kaldıracağını değil, çalışma biçimlerini nasıl değiştirebileceğini göstermeye odaklandığını belirtti.
Tomlinson, yapay zekanın özellikle araştırma, yazma ve iletişim içeren görevleri desteklediğini, ancak herhangi bir mesleği bütünüyle yerine getirebildiğini göstermediğini ifade etti.
Rapora göre yapay zeka kullanımı hızlandıkça, teknolojinin toplumsal ve ekonomik etkilerinin daha iyi anlaşılması için çalışmaların sürdürülmesi gerekiyor.
