Yerin Altında Hayat Sürenler

Selahattin SÖNMEZ/ NEFES

Her zaferin arkasında onlar var; Zonguldak’tan iktidara uzanan yolculuklarda belki gölgeler gibi kaldılar, ancak hep var oldular ve yaşamaya devam ediyorlar. Madenci anıtına katkıda bulunarak onu daha da büyütüyorlar… Onlar Kara Elmas diyarında, yerin 500 metre altında çalışan esmer tenli maden işçileri.

NEFES, Zonguldak’taki taş kömürü madenlerinde bir gün geçirdi. Gündüzü gece gibi yaşayan, alın terleriyle ölüme meydan okuyan kömür işçileri…

ONUN YÜZÜ SİMSİYAH

Maria Madencilik kapısından içeri adım attığımda Zonguldak’ta saat 09.30’du. Sabah mahmurluğuyla baş etmeye çalışan maden işçileri ocağa inmeye hazırlanıyordu. Selam verdikten sonra meraklı bakışlar sırtımdaki çantaya yöneliyor, “Hayırdır abi” sorularıyla karşılaşıyorum. Kendimi tanıttıktan sonra sıcak bir sohbet başlıyor. “Abi bizim galeriye gel orada daha iyi fotoğraf çekersin” diyenler bir yandan “Yok abi onun yüzü simsiyah, sen bizim galeriye gel” diyor; bu esnada ocağın önünde kahkahalar yükseliyor. Madenin merdivenlerinden inerken içimdeki korkunun yavaş yavaş beni esir aldığını hissediyorum. Derken sabahki sohbet aklıma geliyor ve korkunun yerini madene inmeye dair bir heyecan alıyor. Bir an Madenci Anıtı üzerindeki isimler gözlerimin önüne geliyor… Damağımın kuruduğunu hissediyorum, ne yazık ki yanımda su dahi almadım… Aşağıya indiğimde karşıdan yaklaşan beyaz bir ışık görüyorum. Işık yaklaştıkça, kulağımda bir türkü çınlamaya başlıyor: “Allı turnam bizim ele varırsan şeker söyle kaymak söyle bal söyle…”

O an sadece yutkunabiliyorum. O ışık giderek yaklaşırken, gülümseyen bir çift göz bana elini uzatıp “Hoş geldiniz” diyor. Artık fotoğraf çekmek istiyorum ama bu o kadar kolay değil. Işık az, hareket edebileceğim alan sınırlı. Havanın etkisiyle makine ve objektifler buğulanmaya başlamıştı bile. “Artık ne çekersem çekerim” diye kendi kendime teselli etmeye çalışıyorum.

5 saat ocağın derinliklerinde geçirdikten sonra dönüş vakti geldi. Sabah maden ocağına inen işçiler, saat 16.00 gibi çıkmaya başlıyor. Bir gün daha ailelerine, sevdiklerine kavuşmanın rahatlığı ve sevinciyle ocağı terk ederek evlerine yöneldiler.