Yüksek Gıda Fiyatları Çarpıcı Artışlar Yaşatıyor

Gıda fiyatlarındaki aşırı zamlar, bir tabak yemek hazırlamayı neredeyse imkansız hale getirdi. Sofralarda sunulan yemek miktarı giderek azalırken, et, balık ve tavuk fiyatları önemli ölçüde arttı.

BBC Türkçe'nin Kültür ve Turizm Bakanlığı'na bağlı Kültür Portalı'nın 'Geleneksel Mutfak' bölümünde yer alan tarifler doğrultusunda yapılan hesaplamalara göre, son 7 yıl içinde 4 kişilik beğendili kebabın maliyeti, %1.598 artışla 38.68 liradan 656.7 liraya fırladı.

2019 yılında beğendili kebap yapmak için 500 gram kuzu eti için 28.5 lira harcanırken, bu yıl bu maliyet 500 liraya çıktı. 2019'daki 100 gram tereyağı için harcanan miktar ise 4.1 lirayken, 2026 yılına gelindiğinde bu rakam 75 liraya yükseldi. İki adet patlıcanın fiyatı 3.2 liradan 48 liraya tırmandı. Benzer şekilde, 2019'daki 24.55 lira olan 4 kişilik tavuk güveci yemeği, 2026'da %2.600'lük bir artışla 662.95 liraya ulaştı. 2026’nın tavuk güvecinin üretim maliyeti, 2024'ten %221.7 daha pahalı hale geldi. Geçmişte 11.4 lira olan bir bütün tavuğun fiyatı ise bu yıl 500 liraya çıktı. 2019 yılında 2.7 lira olan 4 domatesin fiyatı ise bu yıl 44 liraya kadar yükseldi.

Bayat Ekmek Fiyatı 14 Kat Arttı

İzmir köftenin maliyeti de yıllar boyunca önemli ölçüde arttı. 4 kişilik İzmir köftenin 2026 maliyeti, 2019 yılına göre %1.530 daha fazla. 2019'daki 4 kişilik İzmir köfte pişirmek için gereken 28.05 lira, bugün 457.3 liraya ulaştı. İzmir köfte için 2019'da 500 gram kıyma almak için ödenecek tutar 21 lira iken, bu yıl aynı miktar için 375 lira harcartmak gerekiyor. 5 adet patates içinse 1.85 lira yerine 15.5 lira harcamak zorundayız. Üç dilim bayat ekmeğin fiyatı, 7 yıl içinde 14 kat artışla 0.5 liradan 6.8 liraya yükseldi. 4 kişilik hamsili pilavın maliyeti, 2019'da 53.68 lira iken bu yıl %1.196’lık bir artışla 695.9 liraya çıkmış durumda.

Gıda Fiyatları İki Katına Çıktı

Türkiye’de 2013-2018 yılları arasında gıda fiyatları iki katına çıkarken, 2021 sonrası neredeyse her iki yılda bir fiyatlar iki katına çıktı. Türkiye'deki gıda enflasyonu, Kasım 2022'de %102 ile tarihi bir zirve yaptıktan sonra kısmen gerileme gösterdi. Ancak bu, fiyatlardaki artış hızının azaldığı anlamına geliyor. Dünyada ise Rusya'nın 24 Şubat 2022'de Ukrayna’yı işgale başlamasıyla birlikte bir yılda gıda fiyatlarında %30’a yakın bir artış yaşandı ve sonrasında fiyatlar eski seviyelerine döndü. Türkiye'deki gıda fiyatlarındaki artışın en büyük sebebi, Türk lirasının değer kaybıydı. Zira Türkiye'deki gıda üretimi için gerekli birçok malzemenin fiyatı, global olarak dolar üzerinden belirleniyor. Çiftçinin üretim için ihtiyaç duyduğu mazot, yem, elektrik ve gübre gibi birçok girdinin fiyatı da dolara bağlı olarak belirleniyor.