DİLAN KUTLU / NEFES
Türk Eğitim Derneği bünyesindeki TEDMEM’in 2025 raporu, gençlerin eğitim sistemine olan güveninin hızla eridiğini ortaya koydu.
Raporda, YKS’ye başvuran aday sayısının yıllar içerisinde hızlı bir gerileme gösterdiği vurgulandı. Son 10 yıllık eğilim incelendiğinde, 2015 yılında 2 milyon 126 bin 81 başvuru sayısı, baraj puanının kaldırılmasıyla 2023’te 3 milyon 527 bin 443’e ulaştı. Ancak 2024-2025 yıllarında YKS’ye başvuran aday sayısındaki artış tersine döndü.
YENİDEN SINAVA GİRDİLER
Başvuru sayısı 1 milyona yakın azalarak 2.5 milyon düzeyine geriledi. Böylece 2023-2025 döneminde YKS’ye başvuran aday sayısındaki toplam azalma oranı yüzde 27.4’e düştü.
Yerleştirme sonuçlarına göre, üniversiteye yerleşen adayların yalnızca yüzde 30.12’si lise son sınıf öğrencilerinden oluştu. Adayların yüzde 50.30’u daha önce yerleşememiş kişilerden, yüzde 9.68’i daha önce yerleşmiş olanlardan, yüzde 7.18’i mezunlardan, yüzde 2.71’i ise kaydı silinmiş adaylardan oluştu. Bir yükseköğretim programına yerleşen her 10 adaydan 7’si sınava tekrar girdi.
Raporda, LGS kapsamında 2025 yılının en yüksek boş kontenjanın görüldüğü yıl olduğu vurgulandı. Merkezi sınavla öğrenci alan okullarda ayrılan 200 bin kontenjanın yaklaşık 9 bini boş kaldı. Her 100 adaydan yalnızca 16’sı lisans programına yerleşti. Liseye geçiş olan 9’uncu sınıflarda sınıf tekrarı oranlarının yüksekliği dikkati çekti.
DOĞUDA HER 4 ÇOCUKTAN 1’İ OKUL DIŞINDA
Ortaöğretimde okullaşma oranı gerileme kaydetti. 2022-2023 yılında yüzde 95,1 olan okullaşma oranı, 2024-2025 döneminde yüzde 87,9’a düştü. Bazı illerde 14-17 yaş grubundaki her 3 ya da 4 çocuktan birinin eğitim dışında kaldığı gözler önüne serildi.
Okullaşma oranının en düşük olduğu iller ise şöyle sıralandı:
“Muş: yüzde 65,6
Şanlıurfa: yüzde 67,2
Ağrı: yüzde 67,2
Şırnak: yüzde 71,3
Siirt: yüzde 74”
EN FAZLA DEVAMSIZLIK MESLEK VE İMAMHATİPLERDE
Mesleki ve teknik liselerdeki her 5 öğrenciden 2’sinin 20 gün veya üzeri devamsızlık yaptığı belirlendi. Liselerde devamsızlık oranı yüzde 28,1’e, imam hatip liselerinde ise yüzde 32,1’e ulaştı; en yüksek devamsızlık oranı ise yüzde 40,6 olarak kaydedildi.
