Yoksulluk anne karnında başlıyor

İLKE ÇITIR / NEFES

HIZLA artan hayat pahalılığı ve yoksulluk bebekleri de pençesine alıyor. Bazı bebek ürünlerinde 12 yıllık fiyat artışı yüzde 4 bini geçiyor. 2014’te bir kilo süt karışımı, 50’li bebek bezi, tulum, pijama, iç çamaşırı ve bebek arabasından oluşan ihtiyaç sepeti 402 TL tutuyordu. Bu tutar, 2020 yılına gelindiğinde yüzde 110 artarak yüzde 847 TL’ye ulaştı.

Günümüzde ise bu ihtiyaç sepeti en az 6.680 TL’ye alınabiliyor. Yani bir bebek ihtiyaç listesinin tutarı, son 12 yılda yüzde 1.562 artış gösterdi. Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı’nın (TEPAV) 2024’te yayımladığı çalışmaya göre, 0-17 yaş grubundaki 7 milyon çocuk yoksulluk içinde yaşıyor. Araştırmada, özellikle 0-2 yaş bebekler ve 3-14 yaş grubundaki çocuklarda yoksulluğun giderek derinleştiği kaydedildi. 2017’de yoksul bebek sayısı yüzde 36.8 olarak kayıtlara geçerken, 2022’de bu oran yüzde 41.4 oldu.

SOSYAL DESTEK ŞART

NEFES’e konuşan Derin Yoksulluk Ağı’ndan Önder Uçar, bebek yoksulluğunun yoksulluğun en görünmez ama en ağır biçimi olduğunu söyledi. Uçar, “Bebeklikte ve anne karnında yaşanan yetersiz beslenme, yalnızca geçici bir eksiklik değil, bilişsel ve fiziksel gelişim açısından en kritik zamanların kaybedilmesi anlamına geliyor. Çocuğun sağlıklı büyümesini, öğrenme kapasitesini, bağışıklık sistemini, okul hayatına hazırlığını ve ilerideki yaşam olanaklarını etkileyen birçok eşitsizlik bu çok erken dönemde oluşmaya başlıyor” dedi.

Derin yoksulluk koşullarında yaşayanlar için bebek sahibi olmanın kaygı ve stres getirdiğini dile getiren Uçar, “Aileler bebek bezi, mama, ek gıda, kıyafet, ilaç, ulaşım, ısınma gibi en temel ihtiyaçları karşılamakta zorlanıyor. Bu durum, bakım verenlerin ruhsal yükünü de artırıyor” diye konuştu. Uçar, “Hakların güvence altına alınması ailelerin yalnız bırakılmamasıyla, düzenli sosyal destek mekanizmalarının güçlendirilmesiyle ve bebekli hanelere yönelik bütüncül politikaların geliştirilmesiyle mümkün olabilir” ifadelerini kullandı.

Bebek ürünlerine zam yağdı

BEBEK ihtiyaç sepetinde 12 yıl içinde fiyatı en çok artan ürün yüzde 4.521 ile bebek tulumu oldu. Bebek tulumunun fiyatı 21.64 liradan 1.000 liraya çıktı. Bebek bezinin fiyatı 2014’te 20 TL’den 2026’da 643 TL’ye çıktı. Böylece fiyatı yüzde 3.115 artmış oldu. 12 yıl önce bebek pijamasının fiyatı 20 TL’yken, günümüzde 400 TL’ye ulaştı. Bir kilo toz bebek sütü karışımının fiyatı ise 60.21 TL’den 1.037 TL’ye çıktı. Böylece, 12 yılda fiyatı yüzde 1.622 artmış oldu.