Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin sağ kolu olarak bilinen başdanışmanı Andriy Yermak, evine düzenlenen bir baskının ardından istifa ettiğini duyurdu. Yermak’ın, Amerikan gazetesi New York Post’a cepheye gideceği bilgisini vermesi, barış planı için heyetlerin bir araya geleceği bir dönemde meydana gelince Ukrayna siyasetinde büyük bir sarsıntı yarattı.
Peki, bu düşüşün arkasında hangi olaylar yatıyor?
Savaşın İlk Gününden Beri Zelenskiy’nin Yanındaydı
İngiliz gazetesi Telegraph’ın haberine göre, 54 yaşındaki Yermak, savaşın başlangıcından bu yana Zelenskiy’nin yanında gece sığınağında uyuyordu, sabahları onunla spor yapıyor ve gün boyunca yanından ayrılmıyordu.
Yermak, diplomatik zirveler, önemli toplantılar ve uluslararası görüşmelerde her zaman Zelenskiy’nin hemen yanında yer alıyordu.
Yolsuzluk Soruşturması Krizi
Yermak, Ukrayna’yı sarsan 86 milyon euroluk yolsuzluk davasında resmi olarak şüpheli olmasa da, muhalefet milletvekilleri soruşturma dosyasında adının geçtiğini öne sürdü.
Soruşturmanın, hava savunması ve enerji altyapısını korumak amacıyla tahsis edilen fonların yasadışı yollarla kullanıldığı iddialarına dayandığı bildiriliyor. Bu süreçte, adalet bakanı ve enerji bakanı görevlerinden alındı.
Zelenskiy’nin eski iş ortaklarından ve yolsuzluğun ana aktörlerinden olduğu söylenen Timur Mindiç, yakalanmadan yurtdışına kaçtı.
'Yeşil Kardinal' Yermak
Yermak, kendisine yöneltilen suçlamaları reddediyor. Ancak, Zelenskiy destekçilerinin birçoğu, skandalın daha da büyümemesi adına Yermak’ın istifasını olumlu karşıladı.
Uzun bir süredir eleştirmenleri tarafından “yeşil kardinal” olarak adlandırılan Yermak, sahne arkasında aşırı güç kullandığı gerekçesiyle suçlanıyor. Bazı muhalefet temsilcileri, Yermak’ın “dış politika, savunma, iç güvenlik ve istihbarat” alanlarında “fiili bakan” gibi davranışlarda bulunduğunu iddia ediyor.
Yolsuzluk skandalı patlamadan önce yapılan anketlerde ise halkın yalnızca %17.5’inin Yermak'a güvendiği ortaya çıktı.
ABD ile Krizin Arka Planındaki İsim
Yermak’ın özellikle ABD ile ilişkilerde büyük hatalar yaptığı iddiaları bulunuyor. İngiliz gazetesi Financial Times’a göre, Yermak, Zelenskiy’nin ABD Başkanı Donald Trump ile yılın başında gerçekleştirdiği ve gündemi sarsan Oval Ofis görüşmesinin arkasındaki isimdi.
Financial Times, Yermak’ın savaş esirlerinin fotoğraflarını Trump'a sunmayı önererek görüşmeyi sabote ettiğini ve bu tavrının hem Demokratları hem de Cumhuriyetçileri rahatsız ettiğini belirtiyor.
Trump yönetiminden bazı isimlerin, Zelenskiy’ye “Yermak’ı görevden al” tavsiyesinde bulunduğu da iddia edilmektedir.
Telegraph’a göre, Ukrayna'nın Avrupa müttefikleri, Yermak’ın ülkedeki artan gücü ve yolsuzluk davasında adının geçmesi nedeniyle, Ukrayna’ya duyulan güvenin zedelendiği gerekçesiyle Zelenskiy’ye baskı yapıyorlar.
Kritik Zamanlama
Yermak’ın istifası, Cenevre’de Ukrayna-Rusya barışı için hazırlanan 28 maddelik planı ABD’li heyet ile görüşmesinin hemen sonrasında geldi. Yermak, bu müzakerelerde başmüzakereci olarak görev yapıyordu.
