Sağlıklı yaşam önerileri genellikle “daha fazla hareket etmek” üzerine yoğunlaşıyor. Ancak yeni bir çalışma, hareket etmenin yanı sıra, nasıl hareket ettiğinizin de önemli olduğunu gösteriyor.
Harvard Üniversitesi öncülüğündeki, 30 yılı aşkın bir süreyi kapsayan kapsamlı araştırma, egzersiz rutinindeki çeşitliliğin daha uzun bir yaşam süresi ile bağlantılı olduğunu ortaya koydu. Bulgular, farklı fiziksel aktiviteleri bir arada yapmanın, tek bir egzersiz türüne odaklanmaya kıyasla daha güçlü faydalar sağlayabileceğini göstermektedir.
30 YILLIK TAKİP ÇALIŞMASI
Araştırma, ABD'de yürütülen iki büyük çalışmanın verilerine dayanmaktadır. Bunlardan biri, 121 bin 700 kadını kapsayan Nurses’ Health Study, diğeri ise 51 bin 529 erkeği içeren Health Professionals Follow-Up Study'dır. Katılımcılar, 30 yıllık bir süre boyunca takip edilmiştir.
Katılımcılardan her iki yılda bir sağlık durumları, yaşam alışkanlıkları ve egzersiz rutinleri hakkında bilgi alınmıştır. Çalışmada yürüyüş, koşu, bisiklet, yüzme, tenis, yoga, ağırlık çalışması, esneme hareketleri, bahçe işleri ve merdiven çıkma gibi çeşitli aktiviteler değerlendirilmiştir. Araştırma, iş kaynaklı hareketten daha çok boş zaman aktivitelerine odaklanmıştır.
EGZERSİZDE ÇEŞİTLİLİĞİN ETKİSİ
Araştırmacılar, fiziksel aktivitelerin yoğunluğunu ölçmek için “MET” (metabolik eşdeğer) sistemini kullanmışlardır. Haftalık toplam MET saatleri, yapılan aktivitelerin süresi ve yoğunluğu dikkate alınarak hesaplanmıştır.
Sonuçlara göre, haftada yaklaşık 20 MET saatlik fiziksel aktivite, ölüm riskinde belirgin bir azalma sağlamaktadır. Bu seviyenin üzerindeki artışların ek faydası ise sınırlı kalmaktadır.
En yaygın aktivite yürüyüş olmuştur. Yüksek düzeyde yürüyüş yapanlarda ölüm riski yüzde 17 daha düşük bulunurken, merdiven çıkmak yaklaşık yüzde 10'luk bir risk azalması ile ilişkilendirilmiştir. Tenis ve benzeri sporlar yüzde 15, koşu ve ağırlık çalışması ise yaklaşık yüzde 13 oranında risk düşüşü sağlamıştır.
ÇEŞİTLİLİK DAHA FAZLA FAYDA SAĞLIYOR
Araştırmanın en dikkat çekici bulgusu, egzersiz çeşitliliğinin bağımsız bir avantaj sağladığı olmuştur. Birden fazla farklı aktiviteyi düzenli olarak yapan bireylerde, toplam egzersiz miktarından bağımsız olarak ölüm riski daha düşük bulunmuştur.
Geniş aktivite çeşitliliği, tüm nedenlere bağlı ölüm riskinde yüzde 19'luk bir azalmayla ilişkilendirilmiştir. Kalp hastalıkları, kanser ve solunum yolu hastalıklarına bağlı ölümlerde ise riskin yüzde 13 ila 41 arasında azaldığı tespit edilmiştir.
Uzmanlara göre, farklı egzersiz türleri vücudun çeşitli sistemlerini desteklemektedir. Aerobik aktiviteler kalp ve akciğer sağlığını güçlendirirken, direnç egzersizleri kas ve kemik yapısını desteklemekte, esneklik ve denge odaklı hareketler ise sakatlanma riskini azaltmaktadır. Bu sistemlerin birlikte çalışması genel sağlık üzerinde daha kapsamlı etkiler yaratmaktadır.
SINIRLILIKLAR VE DEĞERLENDİRME
Araştırma verileri, katılımcıların beyanlarına dayanmaktadır. Bu durum ölçüm hatalarına yol açabileceği gibi, katılımcı grubunun ağırlıklı olarak beyaz ve profesyonel meslek gruplarından oluşması sonuçların genellenebilirliğini kısıtlayabilmektedir.
Ancak araştırmacılar, uzun vadede farklı egzersiz türlerine düzenli olarak katılımın yaşam süresini uzatabileceğine dair güçlü bir ilişki olduğunu belirtmişlerdir.
Çalışmanın sonuçları BMJ Medicine ve Circulation dergilerinde yayımlanmıştır.
