Uzun süre sosyal medya içinde vakit geçiren gençlerde görülen 'Beyin çürümesi' (Brainrot), mental yorgunluk, dikkat dağınıklığı ve dalgınlık gibi davranışlarla ortaya çıkan yeni bir dijital çağ sorunu olmuştur. Sürekli ekran başında bulunan bu bireylerin, düşünme, odaklanma ve yaratıcı olma kapasitelerinin zayıflamasını ifade eden beyin çürümesi hakkında Necmettin Erbakan Üniversitesi'nden Prof. Dr. Ercan Yılmaz ve uzman eğitmen Abdullah Aktürk, Türkiye'deki çeşitli üniversitelerde ve ortaöğretim kurumlarında öğrenim gören toplam bin 614 genç üzerinde kapsamlı bir araştırma gerçekleştirmiştir.
12-14 Yaş Aralığında Sosyal Medya Üyeliği Alınıyor
Araştırma sonuçlarını değerlendiren Prof. Dr. Ercan Yılmaz, “Araştırmamızda ilginç bulgular elde ettik. Gençlerin yüzde 10'u beyin çürümesi belirtileri gösteriyor ve bu grubun yüzde 2'si yüksek seviyede beyin çürümesi yaşıyor. Ayrıca gençlerin yüzde 52'sinin ilk akıllı telefonu edindiği yaş 12-14. İlk sosyal medya üyeliklerini de aynı yaş aralığında yapıyorlar. Sosyal medya üyeliği ve akıllı telefon edinme yaşı düştükçe, beyin çürümesi oranı artmaktadır. 18 yaş ve üzeri sosyal medya ve akıllı telefon sahipleri ise daha az beyin çürümesi semptomlarına sahip” dedi.
İnternet Paketi Arttıkça Beyin Çürümesi de Artıyor
Gençlerin akıllı telefonlarındaki internet paketlerinin de beyin çürümesine etkisi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Yılmaz, “Gençlerin yaklaşık yüzde 55'i 15 gigabaytlık internet paketi kullanıyor. İnternet paketi arttıkça beyin çürümesi düzeyinin de yükseldiği ilginç bir sonuç” ifadesinde bulundu. Ayrıca kadın gençlerin, erkeklere göre daha fazla beyin çürümesi belirtileri sergilediğini vurguladı. Meslek okulu öğrencileri ise diğer gruplara nazaran daha az beyin çürümesi yaşıyor. Bu durum, gençlerin meşgul oldukları zaman sosyal medya kullanımını azalttığını gösteriyor. LGS ve YKS gibi sınav süreçlerinde olan gençlerin beyin çürümesi belirtileri daha düşük ancak sınavlar sona erince bu belirtiler artış göstermektedir.” diye ekledi.
TikTok Öne Çıkıyor
Özellikle gençlerin en fazla kullandığı sosyal medya platformunu da belirten Prof. Dr. Yılmaz, “Çalışmamızda en çok zarar veren sosyal medya uygulaması TikTok olarak öne çıkıyor. TikTok'u sıkça kullanan gençlerde beyin çürümesi belirtileri daha belirginleşiyor. Ayrıca sosyal medyayı yatmadan önce kullanan bireylerde de bu belirtilerin arttığını gözlemledik” açıklamasında bulundu.
Ev İçerisinde Yasaklı Bölgeler Oluşturulmalı
Uzman eğitmen Abdullah Aktürk, gençlerin sosyal medya kullanımını düzenlemek için bazı önerilerde bulundu. Aktürk, “Araştırmamız sonucunda Instagram ve TikTok gibi sık kullanılan uygulamaların telefonlardan kaldırılarak bilgisayar üzerinden erişiminin sağlanması, kullanım süresini azaltabilir. Ekranları daha az cazip hale getirmek için gri tonların ağırlıkta olduğu ekran renkleri tercih edilebilir. Ev içinde yasaklı alanlar ve yasaklı süreler belirlemek daha faydalı olacaktır. Özellikle yatmadan önce sosyal medya tüketimini azaltmak için cep telefonunu yatak odasına sokmama gibi kurallar konulmalıdır” dedi.
