Harvard Üniversitesi, Michigan Üniversitesi ve Duke Üniversitesi'nden bilim insanları tarafından gerçekleştirilen yeni bir araştırma, aşırı işlenmiş gıdaların (UPF) tüketiminin artırılması ve bağımlılık oluşturması amacıyla tasarlandığını göstermektedir. Bu ürünlerin sağlık açısından ciddi riskler taşıdığına da dikkat çekilmiştir.
Bilim insanları, UPF üretim süreçlerinin sigara üretimi ile benzerlikler gösterdiğini, üreticilerin ürünlerin “etki dozunu” ve insan vücudundaki ödül mekanizmalarını optimize etmeye çalıştığını belirtti.
Araştırmanın yazarlarından Michigan Üniversitesi'nden bağımlılık uzmanı Klinik Psikolog Prof. Ashley Gearhardt, bazı hastalarının bu ürünlere karşı bağımlılık hissettiğini ifade etti. Gearhardt, “Hastalarım, gazlı içecek veya tatlılara karşı sigara bağımlılığına benzer bir durum yaşadıklarını söylüyor. Zararlı olduğunu biliyorlar ancak bırakmakta zorlanıyorlar” dedi.
'Sağlıklı' Etiketi Yanıltıcı
Araştırmada, “az yağlı” veya “şekersiz” gibi pazarlama ifadelerinin tüketicilerde yanlış bir güven algısı oluşturduğu ve düzenlemeleri geciktirdiği belirtilmektedir. Bu durum, 1950'li yıllarda sigara filtrelerinin sağlık koruyucu olduğu yönündeki reklamlara benzetilmiştir.
Uzmanlar, UPF'lerin bağımlılık yapıcı maddelerin sınıflandırılması için kullanılan kriterlerin büyük bir kısmını karşıladığını ve bu nedenle kamu sağlığı açısından ciddi risk oluşturduğunu vurgulamaktadır.
Quadram Enstitüsü Baş Bilim Sorumlusu Prof. Martin Warren, UPF'lerin sigarayla kıyaslanmasının bazı yönlerden abartılı olabileceğini ifade etti. Warren, bu ürünlerin nikotin gibi doğrudan farmakolojik bağımlılık yaratıp yaratmadığının hâlâ tartışmalı olduğunu belirtti.
Warren ayrıca, sağlık sorunlarının doğrudan bu gıdaların içeriğinden mi yoksa lif ve vitamin açısından zengin doğal gıdaların yerine tüketilmesinden mi kaynaklandığının netleştirilmesi gerektiğini de kaydetti.
