Sydney Teknoloji Üniversitesi (UTS) ve Auburn Üniversitesi'nden bilim insanları tarafından gerçekleştirilen yeni bir araştırmada, mikroplastiklerin beyinde iltihaplanma ve hasara yol açabileceği beş ana mekanizma ortaya kondu.
Büyüklüğü beş milimetreden küçük olan mikroplastikler, okyanuslarda, havada, içme suyunda, tüketilen gıdalarda, deniz ürünlerinde, tuzda, plastik kesme tahtalarında ve hatta insan testisi ile anne sütünde bile bulunabiliyor.
<pBilim insanlarına göre, insanlar sürekli olarak mikroplastik soluyor ve yutuyor. Bu durum, vücutta enfeksiyon, nörolojik sorun, DNA hasarı ve bağışıklık sisteminin zayıflaması gibi riskleri artırmaktadır.
UTS Eczacılık Bilimleri Bölümü'nden Doç. Dr. Kamal Dua, yetişkinlerin yılda ortalama 250 gram mikroplastik tükettiğini belirtirken, bu miktarın neredeyse bir yemek tabağını kaplayacak büyüklükte olduğunu ifade ediyor.
BEYNE NASIL ZARAR VERİYOR?
Molecular and Cellular Biochemistry dergisinde yayımlanan bu yeni araştırma, mikroplastiklerin beyne verdiği zararları beş farklı şekilde tanımladı. Bunlar:
- Bağışıklık hücrelerini aktive ederek inflamasyonu artırmak
- Oksidatif stres oluşturmak
- Kan-beyin bariyerini bozmak
- Mitokondrilerin enerji üretimini engellemek
- Sinir hücrelerine doğrudan zarar vermek
Dua, mikroplastiklerin kan-beyin bariyerini zayıflatarak geçirgen hale getirdiğini ve bunun, enfeksiyonları daha da şiddetlendirdiğini belirtti. Beyin, mikroplastikleri “yabancı bir tehdit” olarak algılayarak savunma mekanizmasını devreye sokuyor.
ALZHEIMER VE PARKİNSON'U TETİKLEYEBİLİYOR
Çalışma, mikroplastiklerin Alzheimer’ın ayırt edici özellikleri olan beta-amiloid ve tau protein birikimini artırabileceğini gösterdi.
Ayrıca, mikroplastiklerin Parkinson hastalığına karşı kritik önem taşıyan dopamin salgılayan nöronlara zarar verebileceği de vurgulandı.
Araştırmacılar, mikroplastiklerin Alzheimer ve Parkinson hastalıklarını kötüleştirebileceğini ancak bu durumun doğrudan bir nedensel bağının kesinleşmesi için daha fazla bilimsel araştırmaya ihtiyaç olduğunu ifade etti.
EVDE NASIL ÖNLEMLER ALABİLİRSİNİZ?
Araştırmacılardan Dr. Keshav Raj Paudel, ev içinde mikroplastiğe maruz kalmayı azaltmak amacıyla bazı önerilerde bulundu.
Öneriler arasında plastik kap ve kesme tahtaları kullanmamak, kurutma makinesinden kaçınmak, sentetik kumaşlar yerine doğal lifli kumaşları tercih etmek ve işlenmiş ya da paketli gıdaların tüketimini azaltmak yer alıyor.
