Bilimsel araştırmalar, sağlıklı bir yaşam sürmek için büyük paralar harcamaya gerek olmadığını, basit ve uygulanabilir yaşam tarzı değişikliklerinin biyolojik yaşlanmayı yavaşlatabileceğini ortaya koyuyor.
İngiliz Daily Mail, ömrü uzattığı kanıtlanmış altı önemli alışkanlığı şu şekilde sıralıyor:
1. Birden Fazla Dil Konuşmak
Avrupa'da 86 binden fazla yetişkin üzerinde gerçekleştirilen kapsamlı bir çalışma, çok dilliliğin hem zihinsel hem de biyolojik yaşlanmayı yavaşlatabileceğini göstermektedir.
Yapay zeka destekli analiz, birden fazla dil konuşanların “sağlıklı yaşlanma” belirtileri gösterme olasılığının iki kat daha yüksek olduğunu belirtti. Araştırmacılar, çok dilli bireylerin beyinlerinin sürekli zihinsel uyarım aldığı için daha dirençli olabileceğini düşünüyor.
2. Düzenli Egzersiz
Brezilya'daki Sao Paulo Üniversitesi'nin 2023 tarihli araştırması, 8 haftalık düzenli egzersiz programına katılan orta yaşlı kadınların biyolojik yaşlarının ortalama iki yıl gençleştiğini göstermektedir.
Haftada üç gün yapılan 60 dakikalık kardiyo ve güç antrenmanlarından oluşan program, DNA üzerindeki yaşlanma belirtilerini yavaşlattı. Uzmanlar, kısa ama düzenli egzersizlerin dahi etkili olduğunu vurguluyor.
3. İşlenmiş Gıdalardan Kaçınmak
2022'de yapılan bir araştırmada, 6–12 ay boyunca sağlıklı ve dengeli bir diyet uygulayan kadınlarda biyolojik yaşın ortalama 2,4 yıl azaldığı gözlemlendi.
Meyve, sebze, tam tahıl, balık ve sağlıklı yağlar içeren beslenme düzenleri, DNA hasarını azaltmakta, inflamasyonu düşürmekte ve hücresel yenilenmeyi desteklemektedir.
4. Yeterli ve Kaliteli Uyku
Kaliteli uyku, yaşlanma karşıtı en güçlü etkenlerden biri olarak kabul edilmektedir.
2022 tarihli bir çalışma, 50 yaş üstündekilerin günde 5 saatten az uyumasının, birden fazla kronik hastalık geliştirme riskini %30 artırdığını göstermektedir.
Gece vardiyasında çalışanların ise biyolojik olarak bir yıl daha yaşlı göründüğünü gösteren araştırmalar mevcuttur. Uzmanlar, yetişkinler için gecelik 7–9 saatin ideal olduğunu belirtmektedir.
5. Sigara ve Alkolü Bırakmak
Sigara ve alkolün biyolojik yaşlanmayı hızlandırdığı bilimsel olarak kanıtlanmıştır.
Sigara, akciğer dokusunun epigenetik yaşını ortalama 4,3 yıl artırmaktadır.
Oxford Üniversitesi'nin çalışması, haftada 17 birimden fazla alkol tüketiminin hücresel yaşlanmayı hızlandırdığını ve haftada 32 birim tüketenlerde bu etkinin yaklaşık 3 yıla denk geldiğini göstermektedir.
6. Zihinsel Stresi Azaltmak
Yale Üniversitesi'nin 2021 tarihli bir araştırması, biriken stresin biyolojik yaşlanmayı belirgin bir şekilde hızlandırdığını, ancak duygusal dayanıklılığın ve stres yönetiminin bu süreci yavaşlatabileceğini göstermiştir.
Uzun süreli stres, kalp hastalığı, diyabet, bağışıklık zayıflığı ve depresyon gibi riskleri artırmaktadır. Ayrıca 40 saatten fazla çalışanların biyolojik yaşının yaklaşık iki yıl artabileceği belirtilmektedir.
Araştırmalar, yalnızlık, hava kirliliği, aşırı sıcak veya soğuk hava ve sosyoekonomik dezavantajların da yaşlanma üzerinde etkili olduğunu göstermektedir. Uzmanlar, genetik ve yaşam tarzı koşullarına bağlı olarak bu faktörlerin kişiden kişiye değişiklik gösterdiğini vurgulamaktadır.
