‘Organik' ibaresiyle satışa sunulan ürünlerin gerçekte katkısız olup olmadığını titizlikle araştırmak gerektiğine dikkat çeken uzmanlar, fahiş fiyatlarla sunulan ürünler hakkında tüketicileri uyararak sertifika kontrolünün önemli olduğunu vurguladı.
Doğal ve katkısız gıdalara olan talebin artmasıyla, katkılı besinlerden kaçınmak isteyen vatandaşlar organik tarım ürünlerini tercih etmeye başladı.
Ancak, artan talebe bağlı olarak 'organik' etiketli organik olmayan ürünlerin de piyasaya sürüldüğü gözlemleniyor.
Doğal ve organik gıda kavramlarının karıştığını belirten Necmettin Erbakan Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Gıda Bilimleri Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. İsmail Tontul, şu şekilde konuştu:
“Doğal gıda ve organik gıda kavramları tamamen birbirine karışmaktadır. Tüm gıdalar doğaldır; meyve, sebze veya hayvansal ürünler önemli değildir. Doğada yetişirler ve doğada geliştirirler. Bu nedenle bunlar doğal gıdalar olarak kabul edilir.
Organik gıda ise özellikle meyve ve sebzeler açısından, tohumdan hasada kadar bir süreç izlemektedir. Bu süreçte her aşamada, tohum aşamasında, üretim aşamasında ve hasat aşamasında kimyasalların kullanılmaması gerekmektedir.”
Organik gıdalar ile ilgili bilgi veren Doç. Dr. İsmail Tontul, şunları ekledi:
“Organik gıda dediğimizde, tohumun organik olduğu ve tüm üretim süresi boyunca yapay kimyasal katkıların kullanılmadığı gıdalar anlamına geliyor.
Elbette herhangi bir gıdaya organik demek doğru değildir. Sürecin içinde tüm aşamalarının denetlenmesi gerekir. Organik sertifikasyon, konvansiyonel üretime göre daha maliyetli bir süreçtir ve çiftçilerin ekstra önlemler almalarını gerektirir.
Doğal koruyucu maddeler veya doğal pestisitlerin kullanılması gerekiyor ve bu da ürünün maliyetini artırıyor. Bu nedenle, bir üretici organik sertifikaya sahipse, bunu ambalajında özellikle belirtir.
Bu nedenle, ambalajın üzerinde 'organik' yazılı olup olmadığına ve çeşitli sertifikasyon kuruluşlarının logolarının bulunup bulunmadığına dikkat etmemiz gerekiyor. Ancak pazarda, birçok üretici el yazısıyla 'organik' yazıyor; bu da gerçek anlamda hiçbir şey ifade etmiyor. Üzücü bir şekilde, birçok üretici, 'organik' teriminin anlamını bilmeden, tüketicilerin daha fazla para ödemeye istekli olduğunu bilerek ürünlerinin üzerine 'organik' ibaresi koyuyor.
'Normal Bir Yumurta 5 Lira, Organik 10 Lira'
Tanıdık kişilerden almadığınız sürece, yani tanıdığınız ya da akrabanız olan kişilerden almadığınız takdirde, bu etiketlerin pek bir geçerliliği yok. Ürünü alırken güvendiğiniz birine yönelmeniz gerekiyor. Ancak buna rağmen şunu düşünmelisiniz: markette normal bir yumurta 5 lirayken, organik yumurta 10 liraya satılmaktadır.
Bu durumda, konvansiyonel bir yumurtayı 10 liraya satan satıcı, 5 lira ekstra kar elde etmiş olacaktır. Bu tür bir gelir, sektördeki hilelerin de temelini oluşturuyor. Örneğin, yumurta örneğinde, pisliğe bulaştırma veya boyama gibi yöntemler kullanılabiliyor.
Sertifikasyonları kontrol edebilir, bakanlığın daha önce hile yapmış firmalarını göz önünde bulundurabilirsiniz. Fakat bir tüketici, ambalajsız ya da etiketsiz bir üründen bunun organik olup olmadığını anlayamaz. Ne yazık ki, bunu anlamak, eğitimli kişiler için bile mümkün değil. Ancak laboratuvar analizleriyle anlaşılabilir.
Organik gıda, faydalı mı faydasız mı, bunu değerlendirmek gerekmektedir. Burada asıl mesele, geleneksel üretimde kullanılan kimyasal gübrelerin ve pestisitlerin insan vücudunda bıraktığı kalıntılar. Bu kalıntılar insan sağlığına çeşitli tehditler oluşturarak kanser, hormon bozuklukları ve üreme sorunlarına yol açabilir.
Eğer bütçeniz uygunsa, organik tüketim sizi risklerden koruyabilir. Tüketicinin bilinçlenmesi ile birlikte üreticiler de çeşitli ürün konseptleri geliştirmeye başladı. Son günlerde 'Pestisit yoktur' ifadesiyle satılan meyve sebze ürünleri piyasaya sunulmaya başlandı. Ancak bu ifadeler, ürünlerin organik olduğu anlamına gelmez.
Bu ürünlerin üretiminde pestisit kalıntılarının olmadığı ya da izin verilen miktarlarda kullanıldığı anlamına gelmektedir ki, bu, tüketiciler için olumlu ve ekonomik olarak daha ulaşılabilir bir seçenektir. Dolayısıyla, mümkünse organik ürünler tercih edilmeli; aksi takdirde, en azından güvenilir üreticilerden, pestisit kullanılmadığı ifade edilen ürünlerin alınması önerilir.
