Dünyada en yaygın enfeksiyon türlerinden birisi olan pamukçuk (thrush), Candida albicans adlı maya mantarı tarafından meydana gelmektedir. Genellikle antifungal ilaçlarla kolay bir şekilde tedavi edilebilen bu enfeksiyon, artan ilaç direnci nedeniyle küresel bir sağlık krizine dönüşmektedir.
ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) verilerine göre, Candida kan örneklerinin yaklaşık %7'si, ilk aşama tedavisi olarak kullanılan flukonazole karşı yanıt vermemektedir. Bu durum, basit vakaların yanı sıra bağışıklık sistemi zayıf olan bireylerde görülen ciddi Candida enfeksiyonları için tedavi seçeneklerini tehlikeli şekilde azaltmaktadır.
Dünya genelinde tekrarlayan pamukçuk vakaları 138 milyon kadını etkilemekte ve bu sayının 2030 yılına kadar 158 milyona ulaşması öngörülmektedir.
2000'li yılların başında antifungal direnç oldukça nadir görülmekteydi. Ancak son yıllarda durum hızla değişmiştir. Örneğin, 2024'te Mısır'da yapılan bir araştırmada, Candida albicans örneklerinin %26'sının flukonazole dirençli olduğu tespit edilmiştir.
Araştırmalar, mantarın direnç kazanabilmek adına çeşitli mekanizmalar kullandığını ortaya koymaktadır. Direncin temel nedeni ise, mantarın hayatta kalmak için hızla uyum sağlamasıdır.
Yanlış ve aşırı antifungal ilaç kullanımı, tarımda kullanılan kimyasalların etkisi ve etkili antifungal ilaç sayısının azalması, sorunu büyüten faktörler arasında sayılmaktadır. Ayrıca artan sıcaklıklar ve çevresel stres, özellikle çok ilaca dirençli ve ölümcül olabilen Candida auris türlerinin yayılmasını kolaylaştırmaktadır.
Uzmanlar, çoğu Candida enfeksiyonunun hâlâ tedavi edilebilir olduğunu ancak dirençli türlerin artışının gelecekte daha ciddi bir halk sağlığı sorunu oluşturabileceği konusunda uyarıyor.
